Cách đây đã vài chục năm, nhà thơ Tạ Văn Sỹ được Tỉnh đoàn Gia Lai - Kon Tum mời tham gia sáng tác văn học về đề tài tuổi trẻ địa phương góp phần xây dựng quê hương. Quanh năm suốt tháng "bán mặt cho đất, bán lưng cho trời" nơi nương rẫy ít tiếp xúc nơi đông người nên khi dự cuộc gặp mặt, Tạ Văn Sỹ thấy ai cũng "lạ hoắc"! Lúc người chủ trì giới thiệu đến nhà thơ, ông Vũ Trọng Kim - bấy giờ là Bí thư Tỉnh đoàn ngồi đối diện đứng dậy chìa tay ra bắt, làm Tạ Văn Sỹ hoảng quá, vội… giật mình!

Có phải vì "ấn tượng" cái sự vụng về đó mà sau này nhà thơ được ông Vũ Trọng Kim quý trọng kết thân. Hễ mỗi lần "hạ sơn" xuống phố, Tạ Văn Sỹ lại đến nhà ông Kim chơi. Tất nhiên, ngoài việc lo chu đáo chỗ ăn chỗ ở, chủ nhà còn lo cả rượu, bia, thuốc lá để đãi đằng. Khi ông Kim chuyển về làm Bí thư Huyện ủy Sa Thầy - một huyện biên giới giáp Campuchia, cuối tuần Tạ Văn Sỹ lọc cọc đạp chiếc xe đạp cà tàng vượt 30 cây số đường đèo dốc thăm chơi ông bạn làm quan, "tra tấn" thâu đêm suốt sáng bằng... thơ!

Năm 1992, ông Vũ Trọng Kim được điều ra Hà Nội làm Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn. Trước khi rời Tây Nguyên, ông Kim mời nhà thơ Tạ Văn Sỹ đến chơi nhà để chia tay. Thời gian sau, thấy Tạ Văn Sỹ làm nhiều thơ và có bài mình yêu thích, nhưng vì nhà Tạ Văn Sỹ nghèo quá, lại không quen biết đâu cả, nên ông Kim bảo Tạ Văn Sỹ đưa bản thảo cho ông mang ra Hà Nội lo in ấn giúp. Thế là tập thơ đầu tay "Những câu thơ mặt đất" của Tạ Văn Sỹ được ra mắt bạn đọc năm 1997 do Nhà xuất bản Văn hóa thông tin ấn hành lúc tác giả đã 42 tuổi. Khi nhận được sách qua đường bưu điện, Tạ Văn Sỹ mừng vui ngỡ ngàng trước "đứa con đầu đời", hý hoáy viết thư gửi về số 60 Bà Triệu - Hà Nội cảm ơn ông Vũ Trọng Kim (tập thơ ấy năm 2001 được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân in lại với tên "Mặt đất" - cũng do một Mạnh Thường Quân khác giúp đỡ tái bản vì người ấy thích thơ Tạ Văn Sỹ).

Tạ Văn Sỹ vốn có nhiều "biệt danh" do bạn bè và bạn đọc "ban tặng" để phản ánh nghề nghiệp mà ông từng trải qua. Nào là nhà thơ nương rẫy, nhà thơ đào vàng, nhà thơ phụ hồ, nhà thơ xe ôm... Bây giờ Tạ Văn Sỹ lại được một ông… Ủy viên Trung ương Đảng tặng cho cái "hiệu"... "nhà thơ cơm gói trong mo"! Vì tính đến khi gặp gỡ và chơi thân với ông Vũ Trọng Kim, Tạ Văn Sỹ đã có "thâm niên" 17 năm ruộng rẫy, ngày ngày quẩy túm "cơm gói nước bầu" lên nương!

VH (st)