Trong những ngày cả nước hân hoan kỷ niệm ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng (30-4-1975) từ mọi miền đất nước lại vang ngân những bài ca về đề tài thống nhất đất nước.

Đề tài này vừa hấp dẫn, vừa có tính khái quát cao khiến nhiều nhạc sĩ cảm xúc, nhưng không dễ ai cũng viết được hay. Giữa hàng chục ca khúc ra đời để chào mừng ngày thắng lợi vĩ đại, có một ca khúc mang tính chất hợp xướng, vừa như tráng ca, như mảng khối của bức tranh hoành tráng nói về Bác, ra đời ngay hôm giải phóng Sài Gòn là “Tiếng hát từ thành phố mang tên Người” của Cao Việt Bách, một nhạc trưởng tài năng, sinh ra ở Phố Hiến, Hưng Yên.

Mấy tuần đầu, khi ta tiếp quản “Hòn ngọc viễn đông” hầu như ngày nào Đài Tiếng nói Việt Nam cũng vang lên bài ca ấy với giai điệu thiết tha: Từ thành phố này Người đã ra đi/ Bao năm ước mơ nay đã trở về...

Để có được lời ca từ hào hùng và sâu lắng ấy, nhạc sĩ Cao Việt Bách đã dồn tâm, dồn sức trong từng nốt nhạc, anh hoà cảm với lời thơ của nhà báo Đăng Trung. Cao Việt Bách đã thức trắng đêm cuối của tháng 4-1975, tại căn phòng nhỏ, gác hai, khu tập thể Đài Tiếng nói Việt Nam. Hôm sau, bản nhạc được đăng trên báo Tiền Phong. Tiếp theo, Cao Việt Bách trực tiếp vừa chỉ huy vừa dàn dựng cho dàn hợp xướng Đài Tiếng nói Việt Nam, để thâu băng kịp thời phát sóng phục vụ ngày tiếp quản Sài Gòn. Bài hát được Bộ Văn hoá- Thông Tin in hàng vạn bản phổ biến rộng rãi trong những ngày vui khải hoàn của dân tộc!

Trong bước đường hoạt động âm nhạc, Cao Việt Bách có trên 40 ca khúc, gồm đủ thể tài, thể loại, viết cho nhiều đối tượng. Anh còn sáng tác cho nhạc vũ kịch, cho phim, hợp xướng. Nhưng có lẽ tài năng lớn nhất của anh được thể hiện trong lĩnh vực chỉ huy dàn nhạc. Trong cuộc liên hoan ca nhạc “Nửa thế kỷ bài hát Việt Nam” do Bộ Văn hoá - Thông tin, Hội Nhạc sĩ Việt Nam tổ chức vào các ngày 16,17,18,19 tháng 4-1994 với 80 bài hát chọn lọc trong 50 năm của nền âm nhạc Việt Nam thì 1/3 chương trình do Cao Việt Bách chỉ huy. Bài hát “Tiếng hát từ thành phố mang tên Người”, một trong những ca khúc hay nhất viết về Bác Hồ kính yêu được chọn trong chương trình.

LÊ HỒNG THIỆN