Tôi nhớ có tờ báo đưa: Ở xã Huồi Tụ, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An, có một ông trưởng bản người Mông tuổi đã gần 50 nhưng công tác rất nhiệt tình, tận tụy, được bà con dân bản tin yêu, kính trọng. Có lần ông tâm sự: "Ta chưa phải là đảng viên mà ta hăng hái thế này, nếu cho ta cái đảng viên ta sẽ hăng hái hơn". Thế rồi, ông được giới thiệu đi học lớp bồi dưỡng để kết nạp vào Đảng. Đến lớp, đồng chí phụ trách lớp nói vui: "Ông trưởng bản ơi! Cạo bộ râu đi cho trẻ". Không ngờ ông phản ứng: "Ờ, thế thì ta không học nữa, ta không vào Đảng nữa đâu, nếu cạo râu đi thì ta không phải là ta nữa".
Câu nói rất thực thà, rất mộc mạc, bình dị... của ông trưởng bản người dân tộc Mông là một triết lý cuộc sống thực sự sâu sắc: ông không đánh mất mình.
Đánh mất mình. Hiểu theo nghĩa bóng là nói đến một người trong cuộc sống, trong công tác, công việc, giao tiếp, quan hệ đời thường... tự mình làm mất đi những phẩm chất, đặc trưng, liên quan đến đạo đức, nhân cách, lối sống... Thực tế, trước những cám dỗ vật chất, bạc tiền, mặt trái của cơ chế thị trường hiện nay, không ít người đã tự đánh mất mình, do vụ lợi, sống buông thả, cơ hội, chạy chức, chạy quyền, lo "đánh bóng" phong trào để tạo niềm tin với cấp trên. Họ xa rời quần chúng và cơ sở, sống vô cảm, không hiểu tận cùng nỗi vất vả nhọc nhằn của người lao động.
Có người sống theo kiểu chụp giật, liên kết với các thành phần khác ngoài xã hội để bòn rút tiền của nhà nước và nhân dân thông qua các hợp đồng, các dự án kinh tế, quản lý đất đai, xây dựng cơ bản... Quên cả đồng đội, quên cả quá khứ, quên mọi sự hy sinh cho cuộc sống thanh bình hôm nay.
Trước những biến cải thường ngày, không phải ai cũng giữ được mình, không ít người cho là "tùy cơ ứng biến" mới là khôn ngoan...
Tự phê bình và phê bình nghiêm túc là sức mạnh của Đảng và sự trường tồn của dân tộc. Ta sẽ thực sự giữ được ta, không đánh mất mình, sống thanh thản trong niềm vui bình dị, khi ta tự đánh giá được ta trước mọi người bằng sự chân thành, tự nguyện, bao dung.
HÀ TRỌNG ĐẠM