Tôi đi trên đường phố Quang Trung (TP Hải Dương) dưới bóng những cây bàng cổ thụ gốc xù xì mà trên tán đã nảy ra những búp non xanh báo mùa xuân đã trở về. Và tôi liên tưởng đến bài thơ của một ông bạn già có tựa đề "Sắc bàng": Mùa xuân tươi búp xanh cành/ Hè về tỏa bóng mát lành phố tôi/ Thu sang nhuộm sắc bàng ơi/ Đông tàn ủ nhựa lá rơi đỏ đường... Đó là một đường phố xưa gọi là Đông Giàng, còn bây giờ nhiều người gọi là "phố bàng", một loài cây gắn với Thành Đông xưa...
Nhìn ra, các đường phố lớn khác, nhiều người không khỏi băn khoăn, tiếc nuối là đã không còn mấy cây xanh nhiều tuổi. Không ít cây đã bị triệt phá khi thành phố mở đường, xây dựng công trình... đã làm cho nhiều đoạn đường trơ trọi trong cái nắng gay gắt của mùa hè, bụi bặm của mùa đông. Lại cũng thấy tiếc khi chưa có quy hoạch trồng cây xanh từ sớm để đến nỗi đưa một loài cây như cây gạo gai về trồng đến khi có bóng mát thì lại phải vội phá đi vì "lợi bất cập hại"!
Ai cũng biết vai trò quan trọng của cây xanh đối với đô thị. Một thành phố dù có kiến trúc lộng lẫy đến đâu chăng nữa mà thiếu cây xanh thì vẫn là thành phố "chết". Cây xanh không chỉ làm tăng vẻ đẹp cảnh quan thành phố mà còn đã cải thiện chất lượng không khí, điều hòa và cân bằng đại khí quyển. Chúng hấp thụ khí các-bo-níc (CO2) và lại nhả ra khí ô-xy (O2) vào khí quyển cung cấp cho sự sống con người và động vật. Giữa mùa hè nắng, ta đi dưới bóng cây xanh thấy mát dịu bao nhiêu. So sánh nhiệt độ giữa vườn Bách Thảo (Hà Nội) với bên ngoài, người ta thấy thấp hơn 3-4OC. Cây xanh cũng giúp đào thải nước ngầm có chất độc hại; đồng thời lại có những loài cây giúp tăng cường độ ẩm không khí, hay làm cho đất khô ráo, tăng hoặc giảm mực nước ngầm. Cây xanh còn làm giảm tiếng ồn...
Chính vì như vậy, cây xanh là một tiêu chí không thể thiếu của đô thị. Quy hoạch cây xanh thành phố đang được các ngành hữu quan coi trọng, nhất là từ khi không gian thành phố đã được mở rộng gấp nhiều lần Thành Đông cũ. Vấn đề dư luận quan tâm trước hết vẫn là quy hoạch trồng cây xanh với tầm nhìn xa và rất cần có sự đầu tư mạnh mẽ, gắn chặt với quy hoạch xây dựng để TP Hải Dương sớm trở thành đô thị xanh và đẹp như mong đợi của mọi người.
NGUYỄN THẾ TRƯỜNG