Anh Nguyễn Văn Đồi, chủ một nhà hàng ở khu 2 Lỗ Sơn, thị trấn Phú Thứ, cho biết: "Từ trước đến nay, nguồn nước chính mà người dân ở đây sử dụng là nước giếng khơi, giếng khoan. Nhưng không phải nhà ai cũng may mắn khoan được giếng trên vùng đá vôi này". Anh Trương Văn Mão, hàng xóm nhà anh Đồi thuê thợ về khoan giếng hết 30 triệu đồng song không có nước.  Trên đất nhà mình, anh Đồi đã 2 lần mời thợ đến khoan mất ngót 50 triệu đồng nhưng gặp đá đành bỏ. Năm ngoái, anh thuê thợ đào 3 chiếc giếng khơi tốn 12 triệu đồng. Bơm lưng thau nước từ giếng khơi lên, anh than thở: "Giếng khơi có nước nhưng cũng không sử dụng được. Nom thì trong song nước có mùi thối, mặn và có váng. Đem nấu cơm thì vàng, pha chè thì mất vị, đổi màu, cho qua bể lọc cũng vẫn có mùi thối”. Anh Đồi cùng mấy chục hộ dân trong xóm phải chung tiền mắc đường ống mua nước từ một giếng khoan cách đó hơn cây số với giá 8.000 đồng/m3. Nhưng nước mua cũng chỉ dùng được vào việc tắm giặt chứ không thể nấu ăn hoặc uống. Đã thế thứ nước này giống như a-xít, ăn mòn mọi thứ vật dụng bằng kim loại: máy bơm nước, bình nóng lạnh, máy giặt, các bộ phận bằng kim loại ở các thiết bị vệ sinh, thau, chậu... Chỉ mấy chiếc chậu rửa tay hoen rỉ, anh Đồi cho biết: "Cứ mấy tháng tôi lại phải thay một loạt những bộ phận bằng kim loại ở các thiết bị. Mấy thứ này tôi mới thay tháng trước mà đã rỉ sét cả". Nhà anh cũng vừa bán 3 chiếc máy bơm bị nước làm hỏng trục. Để có nước sạch, anh phải đặt mua xe téc chở từ Hoàng Thạch lên với giá 40 nghìn đồng/m3. Bình quân nhà hàng của anh mỗi tháng dùng hết trên 20m3 nước sạch.


Cùng chung cảnh ngộ, ông Nguyễn Quang Vịnh ở khu 2 Lỗ Sơn cứ vài tuần lại phải mua một xe nước sạch 2 khối với giá 40 nghìn đồng/m3 về dùng. Đó là nước ăn, còn nước rửa gia đình ông vẫn tận dụng nguồn nước giếng khơi. Hậu quả là những vật dụng kim loại đều bị nước ăn mòn phá hỏng. Dẫn chúng tôi vào nhà tắm xem chiếc chậu rửa mặt bị nước làm hoen rỉ nằm chỏng chơ, ông Vịnh cho biết: "Do bị nước làm hỏng, giờ các vật dụng trong gia đình phải chuyển sang đồ nhựa".

Nguồn nước có vấn đề nhưng không phải lúc nào người dân Phú Thứ cũng có đủ nước dùng. Về đây mùa hanh khô mới thấy  họ thật khổ vì thiếu nước. Các giếng khơi cạn may mắn lắm một ngày gạn được dăm ba xô. Còn nước sạch trên thị trường đắt đỏ. Ông Vũ Thanh Điệp, Chủ tịch UBND thị trấn thừa nhận: "Ở Phú Thứ thiếu nước đã thành căn bệnh trầm kha từ nhiều năm nay, nhất là mùa khô. Bản thân gia đình tôi mỗi tháng cũng phải mua khoảng 15m3 nước sạch". Bên cạnh đó, chuyện nguồn nước có vấn đề cũng đang trở thành mối lo ngại trong dân cư. Đã có nhiều đoàn của tỉnh về lấy các mẫu nước phân tích, xét nghiệm. Đánh giá chung thì nguồn nước giếng khơi, giếng khoan, kể cả nguồn nước mưa ở Phú Thứ đều không bảo đảm do khói bụi, do môi trường ô nhiễm... Một số giếng nước còn có cả hàm lượng độc tố vượt ngưỡng cho phép.

Cùng với nguồn nước có vấn đề, người dân Phú Thứ đang mang thêm nỗi lo bệnh tật. Theo thống kê của Trạm Y tế thị trấn, trong năm 2009, Phú Thứ có 13 người chết vì bệnh ung thư. Y sĩ Đặng Thị Dung, nhân viên của trạm cho biết, đã có một số người dùng nước bị các hiện tượng mẩn ngứa, mụn nhọt, nhất là trẻ em. Ông Vịnh, anh Đồi kể ra một loạt người chết vì ung thư từ đầu năm đến nay ở khu 2 Lỗ Sơn. Nhiều người mắc bệnh ung thư khác đang nằm chờ chết. Chưa có kết luận nguồn nước là tác nhân gây ra căn bệnh này, song đây là nghi vấn từ phía người dân.

Năm 2007, UBND tỉnh giao cho Công ty Kinh doanh nước sạch Hải Dương làm chủ đầu tư dự án đầu tư hệ thống cấp nước sạch tại các thị trấn, trong đó có thị trấn Minh Tân, thị trấn Phú Thứ của huyện Kinh Môn. Năm 2008, Công ty Kinh doanh nước sạch Hải Dương và Công ty CP Nước và Môi trường Việt Nam đã tiến hành khảo sát nhu cầu mắc nước tại thị trấn Phú Thứ, trên 2.131 hộ dân thì có 1.914 hộ đăng ký. Thế nhưng đến nay nước sạch vẫn là điều xa vời.    

Cũng giống như người dân ở thị trấn Phú Thứ, nước đang trở thành vấn đề bức bối của người dân ở thị trấn Minh Tân. Ngoài một bộ phận nhỏ may mắn được dùng nước sạch của Công ty Xi-măng Hoàng Thạch, phần lớn người dân ở đây phải dùng nước giếng khơi, giếng khoan, nước mưa, không bảo đảm chất lượng. Mùa khô đến, thiếu nước thực sự trở thành nỗi ám ảnh. Ông Phạm Văn Nhong là công nhân Công ty Xi-măng Hoàng Thạch ở khu 2 thị trấn Minh Tân cho biết: "Xóm tôi có 45 gia đình thì tất cả đều thiếu nước trầm trọng vào mùa khô. Để khắc phục nhà tôi phải đào 3 giếng khơi, xây 2 bể chứa nước mưa. Phòng xa là thế nhưng cũng chỉ được khoảng 3 tháng trong năm, còn lại thì phải mua nước". Trung bình mỗi tháng gia đình ông phải mua 30 m3 nước sạch với giá 30 nghìn đồng/m3. Khát nước sạch, nhiều gia đình trong xóm bỏ tiền khoan giếng, nhưng chỉ có 2 gia đình thành công. Ông Nhong cũng từng bỏ ra 30 triệu đồng để khoan 8 mũi tìm mạch nước, song thất bại. Cũng theo ông Nhong, đã có vài đợt khảo sát của dự án đầu tư nước sạch về thu thập thông tin. Lần khảo sát nào cả 45 hộ dân xóm ông cũng đều đăng ký. Thế nhưng tình trạng thiếu nước sạch ở đây vẫn chưa được cải thiện.

NGỌC HÙNG