Những chiếc xe téc bán nước sạch đã trở nên quen thuộc với người dân thành phố và nông thôn..

Chưa vào hè nhưng những chiếc xe téc bán nước sạch đã tất bật trên đường. Sự xuất hiện của chúng minh chứng nhu cầu nước sạch đang trở thành vấn đề bức thiết.

Để tìm hiểu, tôi đi theo một xe téc chở nước sạch trên quốc lộ 37 hướng TP Hải Dương-Gia Lộc. Đến chợ cá Thạch Khôi, xã Thạch Khôi (TP Hải Dương), chiếc xe téc rẽ trái và dừng trước ngôi nhà 3 tầng. Ống dẫn được trải ra, van mở, nước sạch ào ào chảy vào bể trong sự hồ hởi của người mua và người bán. 15 phút sau, chiếc bể đã đầy ắp. 140 nghìn đồng cho 6m3 nước (khoảng 23 nghìn đồng/m3). Bà Nguyễn Thị Ngoan ở khu thị tứ II Thạch Khôi than thở: Gia đình tôi ra đây từ năm 1997, thời gian đầu nước mưa và giếng khoan là nguồn nước sinh hoạt chính. Vài năm gần đây, nước mưa đầy tạp chất, cáu cặn, có vị chát, nước giếng khoan nồng độ mặn cao, kết váng và tanh nên chỉ dám dùng tưới vườn. Từ năm 2000, gia đình chuyển sang dùng nước sạch. Chỉ vào bể nước vừa mua, bà Ngoan nói: Cái bể chứa 8m3 nhưng với mức dùng của gia đình cũng chỉ được gần chục ngày. Gia đình bà có 4 nhân khẩu. Riêng tiền nước, mỗi tháng phải chi gần 600 nghìn đồng. Cũng như bà Ngoan, các hộ dân ở khu này đều mua nước sạch từ nhiều năm nay. Tâm sự với họ mới biết nỗi khát nước sạch đã ấp ủ từ lâu. Chị Hồ Thị Quê, cho biết: Ở khu này, gia đình tôi thuộc dạng sử dụng “tằn tiện” mỗi tháng cũng hết 5m3. Cuối năm ngoái, dự án cấp nước sạch được triển khai. Hy vọng năm nay chúng tôi không còn khốn khổ vì nước sạch.

Về các huyện Nam Sách, Gia Lộc, Cẩm Giàng… mới biết nhu cầu nước sạch cũng bức thiết không kém chuyện cơm gạo. Anh Linh, chủ một quán phở ở thị trấn Gia Lộc cho biết: Để kinh doanh, tôi phải thuê địa điểm ra đây. Trong hàng mớ chi phí đổ đầu thì 13m3 nước sạch/tháng với giá 30 nghìn đồng/m3 chiếm một khoản không nhỏ. Một người dân nhà cạnh Bệnh viện Đa khoa Gia Lộc giải thích khi mua 7m3 nước: Nhà tôi có giếng khoan được lọc qua hệ thống xử lý song gần bệnh viện nên không dám sử dụng. Giải pháp an toàn là mua nước sạch. Nói về nhu cầu nước sạch của người dân, một tài xế xe téc cho biết: Giờ không chỉ thành phố mà nông thôn cũng mua nước sạch. Nhu cầu đặc biệt tăng cao mùa nắng nóng. Theo anh, địa bàn có nhu cầu cao là các vùng ven thành phố, thị trấn các huyện và các gia đình khá giả ở thôn quê. Về lý do tìm đến nước sạch, đa phần người dân đều đáp: Do nguồn nước mặt, nước ngầm đã bị ô nhiễm không thể sử dụng. Nguồn nước mưa vẫn được coi là tinh khiết giờ cũng không còn bảo đảm. Một lý do khác là ý thức coi trọng sức khỏe đã hình thành trong các gia đình.       

Nhu cầu nước sạch nảy sinh trở thành nghề kiếm cơm của không ít người. Quan sát tại những tuyến đường từ thành phố đi các huyện, hoạt động của xe téc khá tấp nập. Hầu hết là xe tải nhỏ được thiết kế một téc chở nước với sức chứa: 6, 8 hoặc 10m3. Một người kinh doanh trong lĩnh vực này cho biết, có người đã tổ chức hẳn một đội xe hành nghề. Một số đơn vị nước sạch cũng tổ chức xe chở. Các chủ xe mua nước nơi cung cấp vận chuyển bán ăn chênh lệch. Một khối nước kinh doanh hiện có giá hơn 10 nghìn đồng. Khi đến với khách con số sẽ gấp từ 2 đến 7 lần tùy theo quãng đường. Xem ra lợi nhuận từ nghề này cũng không nhỏ. Một câu hỏi được đặt ra: Khi có nhiều đối tượng cùng hành nghề thì nguồn gốc và chất lượng nước sạch có bảo đảm?

Giá nước sạch cao ngất ngưởng, nguồn gốc và chất lượng không cách chứng thực song ở xã Cổ Bì (Bình Giang) lại có thực trạng, người dân có tiền cũng chưa chắc đã mua được. Anh Phạm Đình Tuân ở thị tứ Hạ Bì chỉ vào chiếc téc nhựa 2 khối bức xúc: Nước sạch ở đây chúng tôi phải mua với giá 60 nghìn đồng/m3. Giờ hầu hết các hộ dân khu thị tứ đều mua nước sạch. Thế nhưng không phải cứ gọi điện là họ mang đến cho mà phải đợi ít nhất dăm ba ngày và phải cam kết mua cả téc. Nhiều gia đình muốn mua một hai khối đã bị chủ xe từ chối.
Nguồn nước chính của người dân Cổ Bì là nước giếng khơi, nước sông và nước mưa. Giáp Cổ Bì, nhà máy cấp nước sạch Hồng Khê từ khi hoàn thành cách đây 5 năm mới chỉ chạy một lần duy nhất lúc thử. Nguyên do vì người dân không mặn mà góp sức với chính quyền xây dựng hệ thống đường ống. Kết cục nhà máy chưa vận hành đã "chết yểu" còn người dân phải đi mua nước sạch với giá "trên mây". Chính Phó Chủ tịch UBND xã Hồng Khê Vũ Đình Hòa cũng vừa phải mua một chuyến xe téc 6 m3 với giá 50 ngàn đồng/m3.

Chưa khi nào đề tài nước sạch lại “nóng” như hiện nay. Theo số liệu thống kê gần đây hiện có khoảng 87% số dân nông thôn chưa được dùng nước sạch tiêu chuẩn. Việc hàng loạt các dự án nước sạch được triển khai chứng tỏ đây là vấn đề xã hội đang được coi trọng, tuy nhiên việc phát huy hiệu quả đầu tư các công trình nước sạch cũng rất đáng được quan tâm. Khi hoàn thiện, những công trình này chưa thể đáp ứng hết nhu cầu nước sạch đang “sôi sục”, song nó sẽ góp phần làm vợi “cơn khát”.

NGỌC HÙNG