Năm nào cũng vậy, cứ đến đầu năm học mới là các bậc phụ huynh đều trữ sẵn một khoản tiền kha khá để đóng góp cho con cái học hành, tuy phải chắt bóp dành dụm nhưng ai cũng phấn khởi vì tương lai con cái...
Sáng chủ nhật, cánh cán bộ hưu chúng tôi lại tụ tập ở nhà văn hóa khu dân cư chơi cờ và đọc báo. Ông H. hỏi mọi người:
- Các ông, các bà đã đi họp phụ huynh cho con cháu chưa? Nghe nói năm học này tình hình “sáng sủa“ lắm, tỉnh và ngành giáo dục kiên quyết chấn chỉnh các trường hợp “phụ thu, lạm bổ”, thanh tra giáo dục sẽ đi kiểm tra xem các trường có thực hiện nghiêm hướng dẫn của tỉnh về các khoản thu hay không, nếu đơn vị nào thực hiện sai sẽ bị xử lý...
Chưa kịp diễn giải hết cái tin thời sự kia, một người ngắt lời:
- Ôi dào, năm nào mà chả thế, cứ sắp bước vào năm học là tỉnh và ngành giáo dục lại có văn bản quy định chi tiết từng khoản đóng góp, nhưng có ăn thua đâu. Năm nay cũng vậy, người ta vận dụng muôn cách để thu thêm...
- Ông nói rõ xem nào? - Một người sốt ruột ngắt lời.
- Này nhé, các khoản như học trái tuyến thì nhà trường vận động phụ huynh đóng thêm thì phụ huynh phải chấp nhận; còn khoản gọi là “tự nguyện” thì trường muốn thu nhưng sợ trách nhiệm bèn đẩy sang hội cha mẹ phụ huynh để lấy ý kiến dân chủ. Trong phiên họp phụ huynh đầu năm, thông thường các thầy giáo, cô giáo chủ nhiệm nêu một số biện pháp để tạo điều kiện cho học sinh học tốt như lắp thêm quạt, đèn chống cận, bảng chống lóa rồi đầu tư thêm cho thư viện chuẩn, thậm chí cả thư viện ngoài trời (thư viện xanh), sửa lại lán để xe cho học sinh... mà những thứ đó, kinh phí trên hạn hẹp chỉ trông vào xã hội hóa vậy thì các bậc phụ huynh phải tự nguyện đóng góp thôi, ai mà từ chối được. Còn các khoản như quỹ lớp, quỹ hội, tiền may quần áo đồng phục, nha học đường, nước uống... thậm chí có trường còn đặt in sẵn vở ghi của học sinh để phân biệt với các trường khác đều phải đóng tuốt...
- Nhưng mà phụ huynh có quyền từ chối các khoản tự nguyện cơ mà!
- Từ chối cũng được, nhưng ông thử nghĩ xem, cả lớp có 40 em, mà hầu hết đều nhất trí “tự nguyện” thì… ai cũng ngại nói không.
- Vậy thì “tự nguyện” chính là lạm thu trá hình phải không?
NGUYỄN VIẾT