Nhân kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11, Báo Hải Dương xin giới thiệu với bạn đọc cuốn hồi ức của Trung tướng, PGS.TS Đào Văn Lợi, quê ở xã Ninh Thành (Ninh Giang). Cuốn hồi ức gồm 300 trang có nhan đề "Trận mạc và giảng đường", có lời giới thiệu trang trọng của Đại tướng Lê Đức Anh, nguyên Chủ tịch nước về tác giả Đào Văn Lợi, "một vị tướng, một nhà giáo có nhiều đóng góp cho quân đội, cho sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc".
Hãy điểm qua chương "Nhà trường", phần quan trọng ở cuối cuốn sách. Với trên 50 trang, tác giả kể lại hai chặng đường công tác trước khi nghỉ hưu: Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 2 (từ năm 1997), Giám đốc Học viện Lục quân (từ năm 2000 cho đến năm 2009 về nghỉ hưu). Là nhà giáo, lại là cán bộ quản lý của nhà trường quân đội, có nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và đào tạo cán bộ chỉ huy chiến thuật cấp trung đoàn, sư đoàn, chỉ huy trưởng quân sự các huyện, quận và tỉnh, thành trong thời kỳ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, ông đã có nhiều đóng góp trên nhiều phương diện như đổi mới các phương pháp, nội dung đào tạo, huấn luyện, diễn tập... Chính ông cũng nêu tấm gương hiếu học, từ một học sinh cấp 2 vào bộ đội năm 1965, đã tranh thủ mọi thời gian để học tập, trở thành Phó giáo sư, tiến sĩ chuyên ngành khoa học quân sự. Ông đã cùng đảng ủy, ban giám đốc xây dựng Học viện Lục quân vững mạnh về mọi mặt, được đón nhận danh hiệu Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Lĩnh vực đào tạo của một học viện quân sự có thể chỉ giúp người đọc hiểu một cách khái quát về nhà giáo - Trung tướng Đào Văn Lợi.
Từ chương 1 đến chương 5 của cuốn sách mới là những tư liệu súc tích, những phác thảo lịch sử chiến tranh đánh thắng đế quốc Mỹ, giải phóng miền Nam và làm nhiệm vụ quốc tế tại Cam-pu-chia qua cuộc đời trận mạc của Trung tướng Đào Văn Lợi. Có những trang viết về quê hương Ninh Giang, về tỉnh Hải Dương đậm đà tình nghĩa. Rất nhiều trang ghi lại quá trình rèn luyện, chiến đấu thời gian ông ở Trung đoàn 141 rồi lên Bộ Tư lệnh Quân đoàn 4. Trưởng thành từ người chiến sĩ, ông trở thành người chỉ huy sáng tạo, mưu trí, hết lòng yêu thương đồng đội. Có nhiều câu chuyện cảm động trong hồi ức như tấm lòng của chị Ái Dân, người chị kết nghĩa của ông ở miền Nam, hay sự hy sinh dũng cảm của Tham mưu trưởng Trần Xuân Ban. Các chiến dịch Mậu Thân, chiến dịch giải phóng Sài Gòn, chiến dịch giải phóng Phnôm-pênh khỏi nạn diệt chủng của bè lũ Pôn-pốt, yêng Xa-ri… được ông khái quát theo nhịp hành quân của đơn vị, càng đọc càng hiểu thêm sự lãnh đạo tài tình của Đảng và truyền thống anh hùng của quân đội ta.
Trong phần cuối cuốn hồi ức, Trung tướng Đào Văn Lợi viết: "Biết ơn Đảng bộ và nhân dân tỉnh Hải Dương, Đảng bộ và nhân dân các tỉnh miền Đông, miền Tây Nam Bộ, nơi tôi sinh ra, lớn lên và gắn bó suốt đời binh nghiệp của mình, cái nôi để tôi sinh sống, rèn luyện, trưởng thành…". Người đọc cuốn sách "Trận mạc và giảng đường" hẳn cũng sẽ dành cho ông những tình cảm trân trọng đối với một người con ưu tú đã làm rạng rỡ thêm truyền thống anh hùng của quê hương Hải Dương.
VƯƠNG BẠCH