Công nhân trang trại Lộc Hằng thu hoạch nấm

Nói đến làm kinh tế trang trại ở Thanh Hà người ta thường nhắc đến các trang trại chăn nuôi lợn, gà, thủy sản, trồng cây ăn quả. Tuy nhiên, trang trại trồng nấm Lộc Hằng ở xã Việt Hồng, do chị Đỗ Thị Hằng làm chủ lại là một mô hình khá mới mẻ nhưng đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Dẫn chúng tôi thăm toàn bộ trang trại rộng 1 ha với 6 nhà trồng nấm, mỗi nhà trồng có diện tích gần 400m2 trồng các loại: nấm rơm, nấm trân châu, nấm mỡ, nấm chân dài và nấm sò, chị Hằng cho biết: "Điều đầu tiên chủ trang trại trồng nấm phải có vốn mua đất để làm nhà trồng, nhà ủ, sân phơi, lò tiệt trùng, máy đóng gói...". Để có được trang trại trồng nấm quy mô như hôm nay, đầu năm 2007, chị Hằng đầu tư 800 triệu đồng mua 1 ha đất nông nghiệp để chuyển đổi sang mô hình trang trại, xây dựng hệ thống nhà trồng và các thiết bị máy móc phục vụ cho việc trồng nấm. Thời gian đầu trồng nấm, do nắm bắt chưa chắc quy trình, kỹ thuật trồng nên mặc dù rất quyết tâm, cố gắng đầu tư công sức chăm sóc, nhưng tỷ lệ nấm bị chết nhiều, trang trại liên tục bị thua lỗ. Sau những lần thất bại, chị phát hiện ra nguyên nhân và tìm phương pháp đặc trị loại sâu bệnh hại nấm. Theo chị Hằng, muốn trị sâu bệnh cho nấm chỉ cần trồng xen kẽ từng loại nấm, từng vụ nấm trong một nhà trồng là được. Vì, mỗi loại nấm có một loại sâu bệnh khác nhau, chúng sẽ bị cách ly và chết khi trồng cách vụ. Thời gian từ tháng 5 đến tháng giêng năm sau là lúc nấm cho năng suất cao nhất. Song, thời điểm cây nấm dễ bị sâu bệnh phá hoại. Người trồng nấm phải phát hiện sâu bệnh sớm để có biện pháp xử lý kịp thời ngay lúc nấm chưa chồi mầm. Ngoài ra, loại bệnh mà nấm thường xuyên gặp là nhiễm khuẩn do môi trường, nên nhà trồng phải thoáng, mát. Hiện nay, trang trại trồng nấm Lộc Hằng có 3 nhà trồng nấm từ mùn cưa và 3 nhà trồng từ rơm, rạ.

Nấm trồng trên mùn cưa gồm các loại nấm sò, nấm trân châu và nấm chân dài. Để nấm cho năng suất cao phải chọn mùn cưa không có tinh dầu, không bị mốc, không có các độc tố rồi pha thêm 1% vôi bột và 1,5% cám gạo, làm ẩm đạt độ thủy phần 70%, đóng vào túi ni-lông chịu nhiệt khoảng 1kg/bịch. Các bịch nấm được hấp cách thủy ở nhiệt độ hơi nước 1000C, để nguội, sau đó cấy giống nấm, sau 40 ngày nấm bắt đầu cho thu hoạch. Chị Hằng cho biết, với giá bán nấm 35-40 nghìn đồng/kg, cứ mỗi bịch phôi nấm, người trồng sẽ thu được 3.000-4.000 đồng. Với 3 lán sản xuất nấm từ mùn cưa, mỗi năm trang trại trồng tổng cộng 30 nghìn bịch phôi nấm các loại. Sau khi thu hoạch, trừ chi phí khấu hao nhà xưởng, điện nước, lương công nhân, vật tư nguyên liệu, ủ men cấy phôi, lãi tiền vay ngân hàng, bình quân mỗi năm thu lãi ròng 55-58 triệu đồng.

Tận dụng nguồn rơm, rạ sau thu hoạch lúa, trang trại nấm Lộc Hằng còn phát triển trồng các loại nấm mỡ, nấm rơm. Chị Hằng cho biết: Trước kia, phần lớn rơm, rạ sau thu hoạch lúa, bà con nông dân thường đốt bỏ. Việc làm này không những lãng phí nguồn nguyên liệu làm nấm mà còn gây ô nhiễm không khí do khói bụi. Để chủ động nguồn nguyên liệu, ngay sau mỗi vụ lúa thu hoạch xong, chị đến từng hộ nông dân ở một số xã trong huyện thu mua rơm, rạ ngay tại ruộng rồi thuê công nhân chở về trang trại tích trữ làm nguyên liệu trồng nấm cho cả năm. Theo chị Hằng, cứ 1 tấn rơm, rạ nguyên liệu sẽ cho thu hoạch 2,8-3 tạ nấm. Với giá bán loại nấm rơm, nấm mỡ hiện nay 25-30 nghìn đồng/kg, 3 lán trồng nấm từ rơm, rạ cho doanh thu 150 triệu đồng/năm, trừ toàn bộ chi phí, còn lãi gần 60 triệu đồng.

Để trang trại ngày càng phát triển và mở rộng quy mô nuôi trồng, trang trại Lộc Hằng rất quan tâm đến khâu tiêu thụ sản phẩm. Những năm trước, do người dân chưa quen sử dụng nấm nên sản lượng tiêu thụ thấp, thường phải ký gửi trong các siêu thị trong thời gian dài, làm chậm thời gian quay vòng vốn của trang trại, khiến lợi nhuận giảm. Tuy nhiên, thời gian gần đây, người dân thường xuyên sử dụng nấm trong bữa ăn hằng ngày hơn, bởi nấm chứa nhiều chất dinh dưỡng tốt cho sức khỏe, sạch. Hiện nay, nấm của trang trại Lộc Hằng đã có mặt ở hầu hết các siêu thị tại Hải Dương, Hà Nội và Quảng Ninh. Ngoài ra, trang trại còn ký hợp đồng cung cấp nấm cho các nhà hàng chuyên kinh doanh đồ ăn chay, nhà chùa trên địa bàn tỉnh và công ty chế biến xúc xích ở Nam Sách, nên nấm trồng ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó.

Bằng việc đầu tư xây dựng trang trại trồng và tiêu thụ nấm, trang trại trồng nấm Lộc Hằng đạt tổng lợi nhuận bình quân gần 120 triệu đồng/năm, tạo việc làm ổn định cho 7 lao động với mức thu nhập bình quân mỗi người 1-1,5 triệu đồng/tháng. Chị Hằng cho biết, hiện nay cả huyện mới chỉ có duy nhất trang trại trồng nấm của chị, nên nguồn nguyên liệu rơm, rạ làm nấm chưa sử dụng hết. Thời gian tới, trang trại mở rộng quy mô sản xuất và sẵn sàng hỗ trợ bà con nông dân kỹ thuật, kinh nghiệm trồng nấm từ rơm, rạ để tăng thu nhập đồng thời góp phần giảm ô nhiễm môi trường do khói bụi đốt rơm, rạ gây ra.

PHƯƠNG LINH