Năm 2009 cả nước
xảy ra trên 6.200 vụ tai nạn lao động (tăng hơn 7% so với năm 2008),
làm 550 người chết, thiệt hại vật chất gần 40 tỷ đồng. Riêng 3 địa
phương là TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Quảng Ninh, chiếm gần một nửa số
vụ tai nạn lao động. Những vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra năm qua là vụ
sạt lở núi đá bên ta luy dương tại tỉnh lộ 105 ở tỉnh Sơn La làm 4 công
nhân bị chết; nhiều vụ tai nạn liên tiếp trong quá trình xây dựng toà
nhà Keangnam – Hà Nội. Lĩnh vực xảy ra nhiều vụ tai nạn chết người là
xây lắp, khai thác khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng, cơ khí chế
tạo
Thống kê cho thấy có đến 75% số vụ tai nạn lao động
là do người sử dụng lao động vi phạm pháp luật lao động, 18% do người
lao động, số còn lại không tìm ra nguyên nhân. Ông Vũ Như Văn, Phó Cục
trưởng Cục an toàn vệ sinh lao động, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
cho biết: Qua điều tra các vụ tai nạn lao động, người sử dụng lao động
tổ chức lao động chưa tốt chiếm trên 14%. Người sử dụng lao động không
xây dựng quy trình chiếm 15%. Việc coi thường vấn đề an toàn lao động
vẫn thường xuyên diễn ra…
 |
Điều đặt ra là tại sao tình trạng tai nạn lao động ở
nước ta luôn diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng? Theo các
chuyên gia về an toàn lao động, nguyên nhân chủ yếu là do ý thức tuân
thủ pháp luật lao động của người lao động, đặc biệt là người sử dụng
lao động rất kém. Tiếp đến là việc thiếu hụt nghiêm trọng lực lượng
thanh tra viên an toàn lao động. Thống kê cho thấy, ngành lao động
trong cả nước hiện chỉ có 471 thanh tra viên. Đây là một con số cực ít
so với yêu cầu, nhiệm vụ thanh tra. Dẫn chứng cho vấn đề cấp bách này
là trong vòng 5 năm qua (từ năm 2005-2009), thanh tra lao động chỉ tiến
hành thanh tra trên 8.000 doanh nghiệp trong tổng số 350.000 doanh
nghiệp trên cả nước.
Ngoài việc hầu hết các doanh nghiệp chưa có thanh
tra an toàn vệ sinh lao động, còn một vấn đề đáng bàn nữa là khi thanh
tra lao động và các ban ngành chức năng ra khỏi hiện trường thì tai nạn
lao động lại tiếp tục xảy ra. Điển hình trong số đó là các nhà thầu tại
công trình xây dựng toà nhà Keangnam. Và ngay cả ông Phan Đăng Thọ, Phó
Chánh thanh tra Bộ Lao động Thương binh và Xã hội cũng phải thừa nhận
thực trạng này. Ông Phan Đăng Thị cũng cho biết, có những công trình
rất nhiều lần thanh tra, mà vẫn xảy ra tai nạn.
Theo quy định của Luật Lao động thì những doanh
nghiệp, đơn vị không khai báo tai nạn sẽ bị phạt từ 5-10 triệu đồng,
nhưng thống kê cho thấy hiện có đến 96% doanh nghiệp không thực hiện
trách nhiệm này. Điều đó phản ánh rằng, giữa quy định, chế tài và thực
tiễn trong công tác an toàn vệ sinh lao động vẫn tồn tại một khoảng
cách khá xa. Xin được nói thêm rằng, trong hơn 500 vụ tai nạn lao động
chết người năm 2009 thì chỉ có 2 vụ được chuyển hồ sơ sang Viện Kiểm
sát để nghị truy cứu trách nhiệm hình sự và khởi tố cá nhân có liên
quan.
Ông Vũ Quang Thọ, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học
Công Đoàn cho rằng, việc thiếu trầm trọng thanh tra viên an toàn vệ
sinh lao động, thực thi các quy định của Luật lao động chưa nghiêm là
tác nhân chính gia tăng tai nạn lao động, điển hình các vụ tai nạn liên
tiếp tại toà nhà Keangnam, Hà Nội.
Nếu các cấp, các ngành không nhanh chóng chấn chỉnh
công tác thanh tra an toàn lao động và thực hiện đồng bộ các vấn đề về
đào tạo, nâng cao chất lượng lao động, thì khó đạt được, mục tiêu phòng
ngừa, hạn chế tai nạn lao động mà Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đặt
ra trong năm 2010. Bởi, trong nhiệm vụ trọng tâm về công tác an toàn vệ
sinh lao động mà Bộ đặt ra vẫn là những công việc như nhiều năm trước.
Đó là tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy
định của Nhà nước về an toàn vệ sinh lao động… mà thiếu đi công tác đào
tạo, phát triển đội ngũ thanh tra viên cũng như việc thực hiện nghiêm
các chế tài xử phạt.
(Theo VOV)