Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (2-9-1945)

Cách mạng Tháng Tám là cuộc tổng khởi nghĩa với lực lượng chính trị của toàn dân là chủ yếu, có lực lượng vũ trang làm nòng cốt, là thắng lợi rực rỡ của tư tưởng Hồ Chí Minh về khởi nghĩa vũ trang toàn dân giành lại độc lập cho dân tộc, đưa đến sự ra đời của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa – Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á.

Sau đây là những luận điểm sáng tạo của tư tưởng Hồ Chí Minh trong Cách mạng Tháng Tám:

1- Hồ Chí Minh không theo luận điểm đặt cách mạng thuộc địa phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc. Người nêu ra một luận điểm đặc biệt sáng tạo: Cách mạng ở các nước thuộc địa có thể nổ ra và thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc. Nhân dân Việt Nam hoàn toàn có thể chủ động đứng lên “Đem sức ta mà giải phóng cho ta”, không ỷ lại chờ đợi cách mạng chính quốc.

2- Hồ Chí Minh đã giải quyết sáng tạo đúng đắn mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp. Cách mạng Tháng Tám bắt nguồn sâu xa từ đường lối đúng đắn của Đảng được hình thành trong Chánh cương sách lược vắn tắt do Nguyễn Ái Quốc thảo ra từ ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (1930). Sau một thời gian, đường lối của Đảng bị xu hướng “tả khuynh” trong phong trào cộng sản quốc tế chi phối, đến hội nghị Trung ương lần thứ 8 (5-1941) đã trở lại với tư tưởng Hồ Chí Minh, giải quyết đúng đắn quan hệ dân tộc và giai cấp, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên trên hết, đoàn kết mọi lực lượng yêu nước trong mặt trận Việt Minh, phát động toàn dân vũ trang khởi nghĩa giành chính quyền.

3- Hồ Chí Minh đã có những quan điểm sáng tạo về lực lượng bạo lực cách mạng và hình thức đấu tranh cách mạng: xây dựng lực lượng chính trị và đấu tranh vũ trang, khởi nghĩa từng phần tiến tới tổng khởi nghĩa. Khởi đầu khởi nghĩa ở vùng rừng núi rồi lan ra khắp vùng nông thôn. Kết thúc bằng tổng khởi nghĩa ở đô thị. Có thể nói hình thái “2 chân, 3 mũi, 3 vùng” đã manh nha từ Cách mạng Tháng Tám. Đây là một sáng tạo độc đáo của Việt Nam, không lấy nông thôn bao vây thành thị, cũng không chỉ khởi nghĩa ở thành phố.

4- Tư tưởng về tạo thời cơ và nắm thời cơ: Hồ Chí Minh vận dụng tư tưởng của Lê-nin về “tình thế cách mạng trực tiếp”. Người nêu lên 3 điều kiện của thời cơ có khởi nghĩa:
- Lực lượng đế quốc thống trị bị lung lay bối rối, không đủ sức giữ địa vị của chúng như trước.
- Có một cao trào cách mạng trong quảng đại quần chúng. Dân chúng đói khổ căm tức đến cực điểm, quyết hy sinh nổi dậy tranh đấu với đế quốc đến cùng, vì hiểu rằng ngồi yên cũng chết.
- Có một chính đảng lãnh đạo, chính đảng ấy lập được một đoàn thể cách mạng kiên quyết có một chính sách đúng đắn.

Tháng 7-1945, sau khi phát xít Đức-Ý bại trận, phát xít Nhật càng nguy khốn, sửa soạn đầu hàng đồng minh. Tình hình rất khẩn trương. Lúc này Bác ốm nặng, các đồng chí Trường Chinh, Nguyễn Lương Bằng chưa lên Tân Trào kịp, chỉ có một mình đồng chí Võ Nguyên Giáp bên cạnh Bác. Có lúc Bác mê sảng nằm thiếp đi. Lúc tỉnh dậy, Bác nói: “Thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”.

5- Sự sáng tạo của dân tộc ta, của nhân dân Hà Nội và các địa phương: Thành ủy Hà Nội và các cấp ủy địa phương nắm vững chủ trương của Mặt trận Việt Minh và chỉ thị “Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” của Thường vụ Trung ương Đảng, không chờ lệnh của Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc, đã chủ động đứng lên, chỉ trong một “nháy mắt của lịch sử”, toàn dân đã nổi dậy giành được chính quyền trong cả nước.

Trung tướng HỒNG CƯ