Ba Bái là danh hiệu nghệ sĩ của NguyễnVăn Bái. Ông sinh ngày 25-3-1924, tại làng Tiên Động (làng Trại), xã Tiền  Phong, huyện Thanh Miện, trong một gia đình có truyền thống hoạt động nghệ thuật. Ông là con trai thứ ba của nghệ sĩ nhân dân Nguyễn Văn Thịnh (tức Trùm Thịnh).

Sống trong một gia đình yêu nghệ thuật truyền thống, từ nhỏ Ba Bái đã thuộc các nhân vật trong các vở chèo cổ. Chín tuổi Ba Bái đã phải theo gánh hát của cha để kiếm sống. Nghệ sĩ Trùm Thịnh không chỉ dạy cho Ba Bái học biết đọc, biết viết, còn dành thời gian để dạy ông nghề chèo hát. Đa Bái lớn lên theo các điệu hát chèo của cha mẹ. Ông yêu thương từng vai diễn, yêu những người nông dân chân lấm tay bùn với giọng thổ, giọng mộc, giọng kim, trong những câu hát cấm giá, vu quy, đường trường ...

Ở tuổi 18, Ba Bái đóng vai anh nghiện trong vở Trận cười thứ năm khá thành công. Ông đã khổ luyện nhiều tháng ròng để diễn xuất sắc vai Tôn Ngộ Không, gây ấn tượng sâu sắc cho khán giả.

Trong đời nghệ sĩ của mình, ông đã đóng nhiều vai chính, gây ấn tượng sâu sắc cho người xem như: Tôn Ngộ Không, Hạ Tổng Binh, Lục Thiên Tải, Hạ Nguyên soái, Kiều Công Tiễn, Tể tướng Thầy mo...

Năm 1988, ông được Nhà nước tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú.

(Theo Địa chí Hải Dương)