Mẹ tôi không thuộc lớp người cổ như bà ngoại, cũng không thuộc lớp người mới như chị tôi. Tết này, mẹ tròn 58 tuổi. Mẹ không thích kiểu sắm tết theo dạng mua sắm các thứ ngoài chợ. Mặc dù những thứ tự tay mẹ làm đôi lúc đắt hơn chợ bán. Những ngày giáp tết vì thế mẹ bận rộn, vất vả suốt cả ngày. Chúng tôi thương mẹ và bàn nên đi mua ở chợ cho khoẻ, đỡ phải tốn công ... không chần chừ, mẹ đáp “Một năm chỉ có một lần. Phải biết chuẩn bị, lo toan, mong chờ và tự tay mình làm ra mới gọi là đón tết, vui tết, nhớ tết cổ truyền ... Cái gì cũng mua sắm sẵn thì còn gì là hương vị, không khí ngày xuân” ... Để làm các thứ bánh cho ngày tết, thì ra mẹ đã chuẩn bị từ lâu. Thu hoạch mùa lúa mới, mẹ chọn loại nếp hạt to, dài, phơi khô khén rồi cho vào thùng gác lên cao. Gần tết, mang đi xay. Chỉ cần 6kg gạo nếp là đủ nhưng phải là thứ nếp loại một, thơm, trắng và dẻo ... Trời đất vào xuân thường có mưa và làn gió heo may, nhìn những tàu lá chuối trong vườn phất phơ trước gió mẹ thường lo lắng “Trông gió thuận mưa hoà để lá chuối đừng rách”... Rồi đến ngày 27, 28 tết, tự tay mẹ chọn những tàu lá chuối xanh, còn nguyên lành đem phơi nắng. Còn bố tôi thì chẻ những sợi lạt tre thanh mảnh, dẻo dai để buộc. Chiều 29 tết, bên nồi nhụy đậu xanh thơm phức, mẹ lặng lẽ gói từng cặp bánh chưng, bánh tày vuông vức, xinh xắn ... Nồi bánh được bắc lên, lửa đỏ suốt ngày đêm, nước sôi sùng sục, mùi thơm bánh nếp theo gió mùa xuân toả ra ấm cúng. Quây quần bên bếp lửa hồng, hoà theo tiếng nổ tí tách của củi, tiếng nước sôi, cả gia đình tôi chuyện trò tâm sự ... Trên bàn thờ tổ tiên, đèn hương toả sáng, mùi thơm của cây nhang ba tôi vừa đốt lên quyện hoà với mùi thơm của bánh ... Cái không khí tết như bao trùm cả căn nhà. Lòng tôi cảm thấy khoan thai, lắng dịu. Một bầu không khí vừa thiêng liêng vừa chan hoà, ấm áp. Nồi bánh chưng xanh đang nghi ngút khói hơi ... Nhìn tay mẹ nhẹ nhàng vớt bánh rồi vội vàng đặt bông ba hoa quả trên mâm đĩa chuẩn bị đón giao thừa ... tôi chợt chạnh lòng nghĩ về thứ bánh rực rỡ trong các gian hàng tết mà trước đó anh em tôi bàn tính với mẹ nên mua về để khỏi tốn công... Con cám ơn mẹ, cám ơn mùi thơm toả ra từ nồi bánh ... Chính mẹ đã tạo ra bầu không khí và hương vị tết ấm cúng trong lành ... Chính mẹ đã cho chúng con hiểu và không thể quên được một tập tục sinh hoạt trong tết cổ truyền ở các làng quê. Đó là nét đẹp đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc của đất nước “con Rồng cháu Tiên” phải không mẹ!                                                   

NGUYỄN VĂN THANH