Ngày lễ Khai hạ ở một số địa phương của Thanh Hóa vào mùng 7 tháng Giêng được kết hợp với lễ Hạ điền và tế Thần Nông. Đây là một tục lệ đẹp thể hiện ước nguyện mùa màng tốt tươi, cầu mong sự làm ăn yên ổn, đồng thời tỏ lòng biết ơn tổ tiên và biết ơn vị vua đã dạy dân biết cày cấy làm nên hạt lúa, củ khoai. Ngoài ra, lễ Hạ điền còn nhắc nhở mọi người phải biết trọng nghề nông, quý yêu con trâu, bò là người bạn chung thuỷ nhất của nhà nông, gắn bó thân thiết với người nông dân.

Ngày lễ Hạ điền, sau khi làng tế Hạ nêu xong, ông chủ tế cởi đồ lễ phục, mặc áo dài nâu, đầu chít khăn thủ rìu, ngang lưng thắt khăn điều rồi dắt một con trâu béo khoẻ, rất luyện đường cày, đến một đám ruộng đã định sẵn gần nơi tế lễ. Lấy bàn tay xoa lên lưng, lên mông, lên cổ trâu, nhìn con trâu với đôi mắt âu yếm rồi ông chủ cho trâu ăn vài chiếc bánh chưng. Mọi việc xong xuôi, chủ trâu mắc ách vào cổ trâu, mở vài đường cày thẳng tắp theo hướng đã định trong tiếng trống, tiếng chiêng và tiếng bát âm hòa tấu cùng dân làng đứng trên bờ ruộng hò reo.

PHƯƠNG DUYÊN