Bức tranh toàn cảnh thế giới năm 2010 đã sáng hơn năm 2009, nhưng vẫn có nhiều mảng tối lớn do tác động của cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu, bắt nguồn từ cường quốc số một thế giới-Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, của biến đổi khí hậu toàn cầu và hoạt động khủng bố quốc tế. Nhiều nước phương Tây đang ngập chìm trong khủng hoảng nợ công, thâm hụt ngân sách và những bất ổn xã hội do bất bình và phản đối của nhân dân. Các tổ chức và chuyên gia kinh tế nổi tiếng dự báo, tác động của cuộc khủng hoảng tài chính-kinh tế vẫn rất nặng nề trong năm 2011.
Trong bối cảnh đó, các nước khu vực Đông Á và Đông Nam Á trong năm qua đã sớm vượt qua ảnh hưởng của cuộc suy thoái kinh tế thế giới và có mức tăng trưởng kinh tế khá. Việt Nam có mức tăng trưởng kinh tế khoảng 6,78%, nền chính trị ổn định và an ninh xã hội được bảo đảm và ngày càng có nhiều đóng góp vào sự phát triển và ổn định ở khu vực. Việt Nam được xếp vào nhóm mười nước có tỷ lệ tăng trưởng kinh tế cao nhất trên thế giới. Thành tựu nổi bật và có ý nghĩa to lớn của Việt Nam trong năm qua là những thành công tốt đẹp về công tác đối ngoại nhà nước và nhân dân được dư luận khu vực và quốc tế đánh giá cao và cảm phục, đồng thời tranh thủ được sự hợp tác và giúp đỡ của cộng đồng quốc tế.
Tiếp theo việc tổ chức thành công Hội nghị cấp cao Diễn đàn hợp tác kinh tế khu vực châu Á-Thái Bình Dương (APEC), rồi hoàn thành trọng trách vai trò nước Uỷ viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ), năm 2010, Việt Nam đã hoàn thành tốt đẹp nhiệm kỳ Chủ tịch Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và AIPA-31, đạt được các mục tiêu đề ra, góp phần tăng cường đoàn kết, hợp tác cùng phát triển và góp phần thúc đẩy tiến trình xây dựng cộng đồng ASEAN cũng như hợp tác giữa ASEAN với các nước đối tác trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Những thành công của Việt Nam trong vai trò tổ chức và điều hành các sự kiện quan trọng của khu vực và quốc tế được dư luận đánh giá cao, khẳng định khả năng của Việt Nam đăng cai tổ chức các sự kiện quốc tế lớn và phức tạp. Việt Nam đã tạo ra những dấu ấn tốt đẹp trong đời sống khu vực và quốc tế.
Các nước trong khu vực và dư luận quốc tế bày tỏ sự hài lòng và cảm phục Việt Nam đã hoàn thành tốt đẹp và chu đáo vai trò chủ trì các sự kiện quốc tế lớn không những vì những thành công mĩ mãn cả về nội dung và an toàn, mà đó còn là lần đầu Việt Nam đảm nhận vai trò tổ chức và điều hành. Công việc của năm Chủ tịch ASEAN nặng nề và kéo dài từ đầu năm đến cuối năm, với rất nhiều cuộc họp và hoạt động chung, có những thời kỳ “sự kiện chồng lên sự kiện”. Nội dung phong phú và có nhiều vấn đề nhạy cảm đối với mỗi nước thành viên và toàn khu vực, giữa Hiệp hội với các đối tác. Trong đó, đỉnh cao là các Hội nghị cấp cao ASEAN và các Hội nghị cấp cao liên quan.
Đơn cử, chỉ trong hai ngày rưỡi của Hội nghị cấp cao ASEAN 17 và các hội nghị cấp cao liên quan hồi cuối tháng 10 đã dồn dập diễn ra 14 hội nghị cấp cao của ASEAN và các bên liên quan, hội nghị bên lề; riêng Việt Nam có hơn 20 cuộc tiếp xúc và 5 chuyến thăm chính thức cấp cao song phương. Đây là sự kết nối và là đỉnh cao của tất cả những gì Việt Nam đã phấn đấu thực hiện suôn sẻ các sự kiện quan trọng này với tư cách nước Chủ tịch ASEAN. Đợt Hội nghị cấp cao ASEAN 17 và các hội nghị cấp cao liên quan đã thống nhất và đưa ra những quyết sách rất quan trọng đối với sự phát triển của ASEAN và khu vực châu Á-Thái Bình Dương, là kết quả của cả quá trình chuẩn bị chu đáo và điều phối khéo léo, hài hoà trong năm đảm nhiệm chức Chủ tịch ASEAN.
Những kết quả cụ thể là đã tạo đà và đẩy mạnh một bước việc thực hiện Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN trên cả ba trụ cột: chính trị -an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội, đồng thời đưa Hiến chương ASEAN đi vào cuộc sống, đưa bộ máy mới của Hiến chương ASEAN đi vào vận hành một cách đầy đủ và có hiệu quả, bảo đảm nguyên tắc hoạt động của Hiệp hội. ASEAN đã và đang tiếp tục đẩy mạnh hợp tác để ứng phó hiệu quả với các thách thức, đặc biệt là hợp tác để bảo đảm phục hồi kinh tế và tăng trưởng bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu, đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phòng, chống thiên tai... Hội nghị cấp cao ASEAN 17 đã thông qua bản Kế hoạch tổng thể về kết nối ASEAN, nhằm tăng cường kết nối ASEAN cả về hạ tầng, thể chế và người dân; cũng như tạo cơ sở để kết nối ASEAN với khu vực rộng lớn hơn là Đông Á. Việt Nam đã chủ động thúc đẩy việc khởi động và đưa Cộng đồng văn hóa - xã hội đi vào vận hành hiệu quả. Đó là những ưu tiên lớn của ASEAN nhằm củng cố và tăng cường xây dựng môi trường hòa bình, ổn định và hợp tác ở khu vực, thúc đẩy đối thoại, tăng cường hiểu biết và xây dựng lòng tin ở tất cả các cấp, đặc biệt là ở cấp cao; tăng cường xây dựng các chuẩn mực và quy tắc ứng xử ở khu vực; củng cố và phát huy hơn nữa các công cụ, phương tiện, cơ chế hiện có.
Với tư cách Chủ tịch ASEAN, chúng ta tham gia và có những đóng góp cụ thể vào thành công của các Hội nghị cấp cao Nhóm 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) ở Ca-na-đa và Hàn Quốc, của Hội nghị cấp cao Diễn đàn APEC tại Nhật Bản, với chủ đề chính là “Tăng trưởng đều khắp sau khủng hoảng”. Tại các Hội nghị cấp cao G20, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định, ASEAN cũng như Việt Nam sẵn sàng hợp tác với G20 triển khai chương trình nghị sự về phát triển cùng có lợi.
Tích cực, chủ động, trách nhiệm
|
''Những thành công của Việt Nam trong vai trò
tổ chức và điều hành các sự kiện quan trọng của khu vực và quốc tế được dư
luận đánh giá cao, khẳng định khả năng của Việt Nam đăng cai tổ chức các sự
kiện quốc tế lớn và phức tạp. Việt Nam đã tạo ra những dấu ấn tốt đẹp trong
đời sống khu vực và quốc tế.
|
|
Để đạt được những thành công tốt đẹp đó, khi đảm nhận chức Chủ tịch ASEAN, Việt Nam đã có sự chuẩn bị chu đáo, trách nhiệm cao với phương châm là “tích cực, chủ động, trách nhiệm” và quyết tâm triển khai đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta là độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa, sẵn sàng là bạn và là đối tác tin cậy của tất cả các nước. Đặc biệt đối với ASEAN, chúng ta chủ trương coi trọng hợp tác ASEAN theo hướng một ASEAN vững mạnh, đoàn kết và liên kết chặt chẽ, là nhân tố quan trọng trong việc xây dựng môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác ở khu vực. Đó cũng là lợi ích chiến lược lâu dài của Việt Nam.
Những kết quả nêu trên đã thể hiện rõ sự chuẩn bị kỹ càng, tinh thần chủ động và đóng góp rất có ý nghĩa của Việt Nam đối với Hiệp hội. Các nước thành viên ASEAN và các đối tác đánh giá rất cao vai trò dẫn dắt và sự năng động của Chủ tịch trong các Hội nghị vừa qua, cũng như trong cả năm Việt Nam là Chủ tịch ASEAN. Vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế được cải thiện rõ rệt. Nhiều nguyên thủ quốc gia tham dự các hoạt động và thăm Việt Nam đã có những đánh giá tích cực và tỏ lòng khâm phục về tổ chức chu đáo và điều hành khéo léo của nước chủ nhà. Tổng Thư ký LHQ Ban Ki Mun thăm chính thức Việt Nam và dự Hội nghị cấp cao ASEAN - LHQ tại Hà Nội đã nêu rõ, 33 năm qua kể từ khi gia nhập LHQ, Việt Nam luôn là nước thành viên có trách nhiệm và nỗ lực thúc đẩy mối quan hệ hợp tác với LHQ. Trong năm 2009, trên cương vị Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an LHQ, Việt Nam đã đóng góp đáng kể cho hòa bình và an ninh trong khu vực và trên thế giới. Việt Nam cũng rất tích cực tham gia thực hiện Các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của LHQ và đang đáp ứng hầu hết các mục tiêu do LHQ đề ra. Một trong những đóng góp nổi bật là Việt Nam đã tham gia tích cực các diễn đàn do LHQ tổ chức và đưa ra nhiều sáng kiến mới. Khi Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN năm 2010, LHQ và ASEAN đã và đang có mối quan hệ hợp tác rất tốt. Hội nghị cấp cao ASEAN - LHQ là cơ chế rất tốt để thúc đẩy sự hợp tác hơn nữa giữa hai tổ chức này. ASEAN ngày càng đóng vai trò lớn hơn trên trường quốc tế. Về những ấn tượng đối với đất nước và con người Việt Nam, Tổng Thư ký Ban Ki Mun cho biết, mặc dù bị chiến tranh tàn phá và là một trong những nước bị tác động mạnh bởi tình trạng biến đổi khí hậu, nhưng Việt Nam đã nỗ lực khắc phục những khó khăn và có những thay đổi to lớn trên mọi lĩnh vực. Thủ tướng Thái Lan A-bi-xít Vê-cha-chi-va, nước Chủ tịch ASEAN năm 2009, đánh giá, Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 17 tại Hà Nội giúp tăng cường khả năng cạnh tranh của khu vực và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các quốc gia.
Bộ Ngoại giao In-đô-nê-xi-a, nước Chủ tịch ASEAN 2011, đã khẳng định, Việt Nam trên cương vị là Chủ tịch ASEAN đưa Hiến chương ASEAN vào cuộc sống, tăng cường hợp tác nội khối cũng như nâng cao vị thế của ASEAN trong các hoạt động quốc tế. Thành tựu to lớn nhất mà Việt Nam đã đạt được trên cương vị Chủ tịch Hiệp hội là đã thành công trong việc củng cố cam kết của ASEAN trong việc thực thi Hiến chương và đặt nền tảng cho Cộng đồng ASEAN vào năm 2015. Trong năm Việt Nam làm Chủ tịch, ASEAN đã giữ vững con đường tiến tới thành lập Cộng đồng. Một kết quả đặc biệt nổi bật là việc lập được bản Kế hoạch Tổng thể kết nối ASEAN, có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho giao lưu con người, lưu thông hàng hóa, thông tin trong ASEAN, giúp tăng động lực của nền kinh tế khu vực, làm tăng hiệu quả hoạt động các bộ máy thể chế của ASEAN.
Chính phủ Nga và Mỹ bày tỏ cảm ơn Việt Nam trong cương vị của mình đã vận động thành công ASEAN nhất trí mời hai cường quốc này chính thức tham gia Cộng đồng Đông Á (EAS) từ năm 2011. Tổng thống Nga Đmi-tơ-ri Mét-vê-đép cho rằng, cuộc gặp cấp cao lần thứ hai ASEAN - Nga tại Hà Nội là sự kiện chính trị quan trọng nổi bật góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa hai bên trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế-thương mại, giao thông-vận tải, năng lượng, khoa học-công nghệ, văn hóa và du lịch, đấu tranh chống khủng bố và tội phạm có tổ chức, ứng phó với tình trạng khẩn cấp, thành lập cơ chế an ninh và hợp tác trong khu vực. Nga coi sự hợp tác thương mại-kinh tế và đầu tư là một lĩnh vực hợp tác chính cùng với ASEAN. Thủ tướng Niu Di-lân Giôn Ki cho rằng, Hội nghị cấp cao Đông Á vừa diễn ra ở Hà Nội là một hội nghị tích cực với chủ đề chính được thảo luận là các vấn đề kinh tế. Lãnh đạo 10 nước thành viên ASEAN và lãnh đạo các nước đối tác gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ô-xtrây-li-a và Niu Di-lân đều bày tỏ mong muốn đạt được tiến triển trong vấn đề thành lập Khu vực mậu dịch tự do Đông Á.
Báo Dân tộc của Thái Lan đăng bài viết nhận định, Việt Nam đã thành công trong việc quảng bá nước này là một cường quốc kinh tế mới trong khu vực Đông Nam Á. 2010 là một năm đặc biệt của ASEAN với nhiều hội nghị cấp cao quan trọng được tổ chức, như Hội nghị các Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+), Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS), Diễn đàn an ninh khu vực ASEAN (ARF) trong việc giải quyết các thách thức an ninh chủ yếu ở khu vực. Việc thông qua kế hoạch tổng thể liên kết ASEAN đánh dấu một bước ngoặt mới trong hợp tác ASEAN…
Báo chí Nhật Bản khẳng định, có được những thành công lớn nêu trên là do sự dẫn dắt rất khôn ngoan và điều hành linh hoạt, khéo léo của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng. Việc đưa Mỹ và Nga tham gia Cấp cao Đông Á (EAS) và việc hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+) với tám nước có Nga và Mỹ tham gia đã tạo thêm điều kiện thuận lợi lớn cho việc xây dựng Cộng đồng ASEAN với ba trụ cột và đặc biệt là giữ gìn hòa bình, an ninh, tự do hàng hải trên Biển Đông. Đây là một thành công lớn của Việt Nam. Với các sự kiện này, Việt Nam đã chứng tỏ sự lớn mạnh và tự tin của mình trên con đường phát triển và hội nhập quốc tế. Việt Nam đã thành công tuyệt vời trong năm làm Chủ tịch ASEAN, đã nâng cao vị thế và và uy tín của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.
Vạn sự khởi đầu nan. Mặc dù lần đầu đảm nhận những trọng trách có tính khu vực rộng lớn và toàn cầu, song, Việt Nam đều thực hiện suôn sẻ và đạt được những thành công tốt đẹp, ngày càng nhận được sự tin cậy của bạn bè và cộng đồng quốc tế, tạo đà để chúng ta tiếp tục đảm trách những nhiệm vụ lớn trong tương lại. Chúng ta có cơ sở để tin tưởng rằng, đến thập kỷ 50 của thế kỷ này, Việt Nam sẽ vươn lên vị trí “trong tốp mười quốc gia phát triển trên thế giới”.
XUÂN HIỆU - Phó Trưởng Ban Quốc tế Báo Nhân Dân