Sáng thứ bảy mẹ được nghỉ ở nhà, bé Thủy vui lắm. Em dự định học bài xong sẽ tự động làm một việc gì đó để gây bất ngờ làm cho mẹ thật vui...

Đến gần giờ trưa thì mẹ có mấy cô bạn tới chơi, cũng vừa lúc Thủy làm bài xong. Mẹ và các cô đang nói chuyện vui vẻ, Thủy vội lấy chổi quét nhà. Em nghĩ nhà sạch sẽ chắc sẽ được mẹ và các cô khen là bé giỏi bé ngoan. Thủy quét nhà mạnh quá, chổi hất cao làm bụi mù lên, khiến mẹ phải nhẹ nhàng nhắc nhở.

Xong việc Thủy nhìn đồng hồ treo trên tường kim đã chỉ gần 11 giờ, em nghĩ phải giúp mẹ nấu cơm để mẹ còn tiếp khách. Thủy vừa vào phòng trong một lúc thì từ đó phát ra những âm thanh va chạm của chiếc cóng bơ va vào đáy hòm đựng gạo nghe chói tai. Ngay sau đó em chạy ào ra nói to với mẹ:
- Mẹ ơi, nhà mình hết sạch gạo rồi!

Mẹ đang có ý định mời các bạn ở lại ăn cơm cho vui, nghe con nói vậy mẹ ngượng quá. Mẹ nhìn nét mặt của khách rồi dịu dàng nói với
Thủy:
- Ừ... mẹ biết rồi, mẹ đã hẹn lát nữa các cô sẽ chở gạo mới đến cho nhà mình con ạ...

Tối hôm ấy, sau khi ăn cơm xong, mẹ gọi Thủy lại vuốt mái tóc mềm mại của con rồi nói:
- Trưa hôm nay khách của mẹ chắc không hài lòng về câu chuyện của mẹ con mình đấy, lần sau phải tế nhị con nhé...

Thủy chăm chú nghe tiếp lời giảng giải của mẹ: "Con còn nhỏ nên tính nết còn hồn nhiên lắm, nhưng sự vô tình sẽ làm cho khách suy nghĩ... Khi nhà có khách con chớ lấy chổi quét nhà như vậy. Nhà chưa sạch sẽ cũng nên chờ khách về hãy quét. Tốt nhất sáng ra con nên quét dọn vệ sinh nhà cửa thật sớm, để khi có khách, nhà đã sạch sẽ tinh tươm rồi. Như thế mới là nếp sống có văn hóa. Khách đang ngồi nói chuyện, con cần đi lại hay làm việc gì đều phải nhẹ nhàng, chớ để phát ra tiếng va chạm mạnh gây khó chịu cho khách. Ví như lúc con lấy gạo nấu cơm mà như người đánh kẻng báo động vì hết gạo, thật là không tế nhị chút nào".

Nghe mẹ nói đôi mắt Thủy luôn mở to như sáng lên thật ngây thơ nhưng thoáng vẻ buồn. Em tự xin lỗi mẹ và thầm hứa lần sau sẽ không như thế nữa.

Chủ nhật này mẹ vắng nhà, bố có khách là các chú nhà thơ tới chơi và đọc thơ mới sáng tác. Đến gần trưa Thủy từ nhà trong tay cầm chiếc rá nhựa và cóng bơ chạy ào ra nhìn bố hỏi to:
- Bố ơi trưa nay nấu mấy bò gạo hả bố?

Đang trong không khí sôi nổi vui vẻ với khách nghe câu hỏi bất ngờ của con bố chưa biết trả lời thế nào cho tế nhị thì một chú vui tính lớn tuổi nhất lên tiếng:
- Nhà cháu còn bao nhiêu gạo đem nấu cơm tất... các chú ăn khỏe lắm cháu ạ.

Mọi người ngừng đọc thơ nghe câu nói đùa rồi nhìn Thủy cùng cười vui vẻ.
Trưa hôm ấy không chú nào ra về. Trong bữa cơm đạm bạc có thêm đĩa lạc rang, mỗi chú chỉ uống một ly rượu thuốc thế mà đọc thơ vẫn bốc tới trời mây... Lại còn ôm nhau cười vui như Tết. Thủy thích lắm, bỗng một chú gọi Thủy bảo:

- Này cô bé... là con nhà thơ thì phải tinh tế mới giỏi, các chú biết hôm nay nhà cháu có nhiều gạo rồi nhưng lần sau nhà có khách lạ cháu không phải hỏi bố như vậy nữa, "mổ" bao nhiêu "bò" là quyền của cháu nhé!

Chú nhà thơ nói hài hước lại hóm hỉnh làm cho không khí trong nhà càng sôi nổi và ấm cúng, không ai nhịn được cười.

Tối hôm ấy Thủy nghĩ chắc thế nào bố cũng gặp riêng để phê bình và cắt nghĩa cho Thủy hiểu về sự tinh tế là gì... Nhưng lạ quá bố không nói gì cả chỉ lặng lẽ ngồi vào bàn viết. Bố ngẫm nghĩ điều gì rất lâu trước trang bản thảo...

Thủy nhìn bố thật đáng yêu, em chợt nhớ tới lời dạy của mẹ: "Khi nhà mình có khách con phải biết tế nhị".

NGUYỄN QUANG HẢO