Viết về đạo nghĩa thầy - trò có lẽ xưa nay không hiếm những vần thơ hay. Góp vào trong lâu đài tình cảm thiêng liêng ấy, bài thơ "Tình nghĩa thầy trò" của Huy Cận như một nốt nhạc lòng cất lên từ trong sâu thẳm niềm nhớ thương thành kính của một cậu học trò đã một lần được thầy dạy bảo.

Tình nghĩa thầy trò                         HUY CẬN Có người ở quê ra Đưa tin thầy học mất Thầy Thự, thầy đầu tiên  Dạy tôi đọc tôi viết Năm lăm năm chớp mắt Xã Ân Phú quê nhà Một cuộc đời vụt tắt Nghe, lòng con xót xa Con lười đến nhà thầy Mẹ và chú phải gánh Lọ phẩm tím đeo tay Pha chè xanh đặc quánh O, ô, ơ, ă, â Con gà gáy ngoài sân Trời chiều xế buổi chợ Mà con chưa thuộc vần Con mãi lo chiếc diều Cùng với chú mới phết Ôi trời xanh gợi khêu Bãi sông dài chạy miết Cùng học chữ với thầy Tôi thuộc mỗi bờ cây Mỗi một làn gió mát Mỗi đồi cao, ruộng lầy Tôi thuộc mỗi con chim Bay qua nhà lảnh lót Thuộc giọt tranh quanh thềm Những ngày mưa không dứt Về sau tôi tập viết Về sau làm thơ ca Trong mỗi vần, mỗi nét Lại bâng khuâng quê nhà Được tin thầy mất đi Tôi bồi hồi suốt buổi Thầy, thầy học khai tâm Cho hồn tôi có tuổi.

Giản dị vô ngần, thế mà lạ thay, những vần thơ Huy Cận lại dạt dào cảm xúc, sáng lên giữa dòng chảy bất tận đạo lý muôn đời của dân tộc Việt Nam: "Công cha nghĩa mẹ ơn thầy" .

Nghẹn ngào trong nỗi đau tê tái khi nghe tin thầy mất, Huy Cận nghe lòng xót xa. "Năm lăm năm" rồi còn gì, biết bao vật đổi sao dời. Vậy mà hình dáng thầy - người thầy đầu tiên - vẫn hiển hiện trong tâm trí, cõi lòng của người học trò cũ.

Không còn chậm rãi, ở khổ thơ tiếp theo, giọng thơ bất chợt vỡ oà tắm trong giọt nước mắt chan chứa, bồi hồi: "Một cuộc đời vụt tắt. Nghe, lòng con xót xa! "Sau phút giây bàng hoàng, thảng thốt là dòng hồi tưởng về những kỷ niệm ngày xưa:

Đó là lời kể hồn nhiên chân thật của đứa học trò-đứa con ngoan bởi cậu ta ý thức rất rõ nỗi buồn của mẹ, của thầy mỗi lần mình nghịch ngợm. Câu thơ như một lời xin lỗi với thầy, thật dễ thương và đáng yêu làm sao! Thích nhất là những câu thơ nghe lạ đến bất ngờ:

Trở về kỷ niệm tuổi thơ hồn nhiên bằng tiếng học bài bi bô, bập bẹ. Năm nguyên âm đặt cạnh nhau thế mà vẫn trở thành một câu thơ thú vị và giàu sức gợi cảm. Câu thơ như vẽ ra trước mắt ta hình ảnh người thầy đang nhẹ nhàng tập cho chú bé đánh vần những con chữ đầu tiên. O, ô, ơ, bài học sao khó quá, "trời chiều xế buổi chợ, mà con chưa thuộc vần"... Những con chữ đầu tiên mà thầy dạy bảo thật khó quên, lời giảng của thầy nâng cánh ước mơ, dẫn con đến bờ vinh quang của chân trời tri thức đầy rộng mở. Bài giảng của thầy mở ra trong con một tình yêu quê hương tha thiết: "Cùng học chữ với thầy/Tôi thuộc mỗi bờ cây/Mỗi một làn gió mát/Mỗi đồi cao, ruộng lầy". Uống lấy suối nguồn từ trong quê hương có lời thầy thân thương đã làm đẹp hơn, lớn lên tâm hồn Huy Cận. Sống trong tình làng, nghĩa thầy - với cậu học trò nhỏ năm xưa - đó chính là cội nguồn hạnh phúc - vĩnh viễn không bao giờ vơi cạn. Thật chân thành khi nhà thơ bộc bạch.

Trong cuộc đời của mỗi con người - ai cũng có một quê hương để mà thương, mà nhớ. Với Huy Cận - quê hương đó thật thiêng liêng tha thiết biết nhường nào! Bởi ngay nơi miền quê yêu dấu đó lại có người thầy đầu tiên. Nhớ quê hương lại càng nhớ đến thầy. Dẫu ở đâu, làm gì và thành đạt - nổi danh bao nhiêu đi nữa thì với thầy Thự - với xã Ân Phú quê  nhà, Cù Huy Cận vẫn mãi là cậu học trò nhỏ, đứa con ngây thơ, tinh nghịch đáng yêu. Vì thế, thầy vẫn không bao giờ mất. Với Huy Cận - với  người học trò năm xưa nơi làng quê nắng gió thầy vẫn còn sống mãi, vẫn hiện lên trong dáng vẻ bình dị, trang nghiêm, hiền từ... Thầy mãi là niềm tự hào của Huy Cận: