Hà Nội là Thủ đô, là đầu mối trung tâm chính trị - kinh tế - văn hóa của cả nước. Đến nay Hà Nội đã có 1000 năm lịch sử. Bởi vậy Hà Nội là đề tài khá hấp dẫn đối với các văn nghệ sĩ. Với lĩnh vực âm nhạc tưởng như dễ viết, nhưng để có những ca khúc thành công, đọng lại trong trái tim người nghe cũng không phải đã nhiều. Có thể kể đến những ca khúc viết về Hà Nội như: "Hoa sữa" của Hồng Đăng, "Nhớ mùa thu Hà Nội" của Trịnh Công Sơn, "Hà Nội niềm tin và hy vọng" của Phan Nhân, rồi trước đó là "Người Hà Nội" của Nguyễn Đình Thi. Riêng nhạc sĩ Vũ Thanh có 2 bài hát đặc sắc về Hà Nội mà bất cứ người yêu âm nhạc nào cũng trân trọng và đón nhận. Đó là: "Bài ca Hà Nội" và "Hà Nội mùa thu".
Hẳn chúng ta còn nhớ, những ngày cuối tháng 12-1972 đế quốc Mỹ mở cuộc tấn công vào Hà Nội bằng B52, hòng đưa Hà Nội trở về thời kỳ đồ đá. Trước sức mạnh của không lực Hoa Kỳ, quân và dân Hà Nội vẫn lạc quan, sau những đợt chiến đấu chống trả quyết liệt. Xuất phát từ đây mà lời ca trong "Bài ca Hà Nội" của Vũ Thanh tràn đầy hứng khởi, lạc quan, âm điệu rộn ràng, tự hào, lại tha thiết, như sau cuộc chiến, Hà Nội càng yêu, càng tự tin hơn. "Ta đi trên đường Hà Nội rực rỡ chiến công/Đường thênh thang Ba Đình lịch sử/ Đường tấp nập Hoàn Kiếm, Đồng Xuân/Nghe náo nức trong lòng, Thủ đô ta sôi sục đánh Mỹ...” Bài hát nghe cuồn cuộn dâng trào, sục sôi, nhưng vẫn toát lên vẻ đĩnh đạc, đàng hoàng không bi quan trước cái chết và sự đổ nát do giặc Mỹ gây ra với niềm tin chiến thắng: "Ơi cô gái súng trên vai sao vàng đầu mũ/Em đi về đâu mà mắt em tươi sáng/Em đi về đâu mà chân bước hiên ngang/Những hôm nay miệt mài trên bãi tập/Chiến công này hẳn có tay em...". Người con gái Hà Nội, nữ công nhân Hà Nội - chân yếu tay mềm vẫn hiên ngang trước bom đạn của kẻ thù. Cái thần của nhạc - bắt được từ cuộc sống chiến đấu đã "vào" trong giai điệu của Vũ Thanh, nhuần nhuyễn như nhạc sĩ đang cùng có mặt với các chị nữ tự vệ. Thật vậy! Chất anh hùng ca đã hòa trộn trong âm nhạc của Vũ Thanh.
Đấy là Hà Nội trong chiến đấu và chiến thắng. Còn Hà Nội trong thanh bình - hòa bình thì lắng đọng đáng yêu. Nhạc sĩ Vũ Thanh lại gửi đề tài này trong ca khúc "Hà Nội mùa thu" với lời ca tha thiết, trữ tình và lãng mạn: "Anh nghe chăng! Trong lắng sâu nơi hồng trái tim mình. Hà Nội mùa thu, ôi xao xuyến trong lòng ta! Như bâng khuâng, nghe gió đưa vang vọng giữa Ba Đình...". Tình yêu lứa đôi lồng trong tình yêu với Thủ đô Hà Nội. "Hà Nội mùa thu" là một bản tình ca, giai điệu toát lên vị ngọt ngào, vẻ dịu dặt mê say chỉ có trong tình yêu đôi lứa: “Em bên anh, ta bước đi nghe lòng nghĩ suy gì, Hà Nội tim ta đó...” Một bản tình ca thật đẹp chỉ có trong lao động và chiến đấu.
Nhạc sĩ Vũ Thanh đã dành riêng cho Hà Nội 2 ca khúc khá hay, một bài về chiến tranh, một bài về hòa bình. Một đề tài viết ở hai thời điểm khác nhau, nhưng xuất phát từ một tấm lòng của một người con yêu Hà Nội.
Nhạc sĩ Vũ Thanh sinh năm 1930, tại làng Phương Canh, nay là xã Xuân Phương, huyện Từ Liêm, Hà Nội. Ông mất năm 2003. Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, mỗi khi hát vang những ca từ trong ca khúc "Bài ca Hà Nội" và "Hà Nội mùa thu", chúng ta như được sống lại những năm tháng hào hùng của dân tộc, càng tự hào hơn về Thăng Long - Hà Nội.
LÊ HỒNG THIỆN