Sau khi xả cả hai đợt tập trung, dự kiến mực nước hồ
thủy điện Sơn La giảm 3,02m, Hòa Bình giảm 2,82m, Tuyên Quang giảm 6,88m
và Thác Bà giảm 2,32m; trong đó mức nước hồ Hòa Bình có thể thay đổi
tuỳ thuộc vào huy động sản lượng từ nhà máy Thủy điện Sơn La. Mực nước
hạ dụ sông Hồng tại trạm Hà Nội sẽ thường xuyên duy trì ở mức 2,2 m.
Chuẩn bị đón nước
Để tận dụng tối đa nguồn nước, các công ty khai thác
công trình thủy lợi (KTCTTL) đã tập trung duy tu bảo dưỡng máy bơm, sửa
chữa cống và công trình điều tiết trong hệ thống, tổ chức vận hành thử
và kết hợp cấp nước tưới cây vụ đông. Các công ty KTCTTL và địa phương
đã tổ chức nạo vét; một số hệ thống đã được mở nước để trữ vào trục kênh
chính như hệ thống Bắc Đuống, Sông Nhuệ, Bắc Hưng Hải, Bắc Nam Hà, một
số nơi vùng triều theo dõi diễn biến mặn, tranh thủ nước triều cao lấy
nước để thau chua và trữ vào kênh dẫn.
Tại Trạm bơm La Khê (thuộc Công ty Đầu tư phát triển thủy lợi sông Đáy-
Hà Nội), hệ thống thủy lợi đã sẵn sàng nhận nước. Trạm cũng đã lắp đặt
xong 10 trạm bơm dã chiến để đảm bảo điều kiện lấy và dẫn nước vào
ruộng, ngay cả trong trường hợp lưu lượng dòng chảy suy giảm, mực nước
bị hạ thấp. Trạm cũng đã chủ động bơm nước từ 1/1 để cung cấp cho các
vùng xa.
Công ty thủy lợi Sông Tích-Hà Nội đã nạo vét các cửa khẩu lấy nước từ
sông Đà, sông Hồng; nạo vét cửa cống, bể hút trạm bơm, kênh mương; lắp
đặt hoàn thành trạm bơm dã chiến Phù Sa với 21 tổ máy, trạm bơm Xuân Phú
với 3 tổ máy…
Vụ Xuân 2012, tại 12 tỉnh đồng bằng và trung du Bắc bộ có kế hoạch gieo
cấy 670.000 ha, chiếm trên 1/5 diện tích vụ Đông Xuân cả nước và chiếm
từ 60-70% sản lượng lương thực cả năm của toàn vùng; trong đó, diện tích
tưới gần 667.600 ha.
Mặc dù năm nay, mực nước tại các hồ thủy điện lớn ở Bắc Bộ được cải
thiện hơn so với năm ngoái, song thời tiết và thủy văn năm nay vẫn thất
thường. Trước tình hình khó khăn về nguồn nước, Bộ Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn đã chỉ đạo các tỉnh, thành phố triển khai lắp đặt các
trạm bơm dã chiến và chủ động bơm tưới, trữ nước vào ao, đầm, vũng trũng
thấp và các kênh dẫn; đồng thời nạo vét cửa cống, bể hút trạm bơm, kênh
mương và thủy lợi nội đồng, đảm bảo điều kiện để lấy nước và dẫn nước
vào ruộng, ngay cả trong trường hợp lưu lượng dòng chảy suy giảm và mực
nước bị hạ thấp. Song theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, đợt 1
các hồ đã xả tới 1,3 tỷ m3 nước nhưng việc lấy nước chưa hiệu quả nên
diện tích tưới mới đạt 58 %.
Theo tính toán của EVN, dự kiến mực nước các hồ thuỷ
điện sau 2 đợt xả nước là hồ thủy điện Sơn La giảm 3,02m; hồ thủy điện
Hòa Bình giảm 2,82m; hồ thủy điện Thác Bà giảm 2,32m và hồ thủy điện
Tuyên Quang giảm 6,88m. Mùa khô đang đến gần các hồ thủy điện đang cần
nước để sản xuất điện. Do vậy hơn lúc nào hết các địa phương phía Bắc
cần khẩn trương lấy nước để phục vụ việc cấy trồng vụ xuân và giảm thiểu
lãng phí nước.
Ngoài thời gian lấy nước, các hệ thống thủy lợi cũng
phải tranh thủ khi nguồn nước dồi dào tổ chức lấy và trữ nước vào kênh
dẫn các cấp, ao, đầm vùng trũng thấp để có đủ nguồn nước phục vụ gieo
cấy, kiên quyết không để phát sinh thêm nhu cầu xả nước ngoài 2 đợt này.
Minh Huệ (Chinhphu)