Đầu xuân chúc thọ người già là một nét đẹp văn hóa cổ truyền của dân tộc ta, thể hiện lòng thành kính của con cháu trong gia đình, dòng tộc đối với các bậc cao niên, mong muốn các bậc cao niên sống vui, sống khỏe, làm chỗ dựa cho con cháu. Trước đây, lễ chúc thọ người cao tuổi (NCT) được tổ chức trong từng gia đình, dòng họ. Những năm gần đây, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, các cấp chính quyền, đoàn thể đã tổ chức lễ chúc thọ tập thể, trong làng, khu dân cư (KDC) cho những NCT đạt tuổi chẵn rất trang trọng. Sau mấy ngày Tết Nhâm Thìn, các thôn, KDC đều chọn ngày đẹp để tổ chức chúc thọ NCT.

Sáng mồng 4 Tết, khoảng 30 người gồm các con, cháu, chắt của cụ Nguyễn Văn Măng đã về đông đủ để làm mấy mâm cơm mừng cụ tròn 80 tuổi. Tuy đã ở tuổi 80 nhưng trông cụ Măng còn khá khỏe mạnh, nhanh nhẹn, nước da hồng hào. Cụ Nguyễn Văn Măng trước đây là bộ đội tham gia kháng chiến chống Pháp, sau công tác trong ngành ngoại thương của tỉnh Hà Bắc (cũ), rồi về hưu sinh sống tại KDC Khang Thọ, phường Chí Minh (Chí Linh). Cụ Măng có 5 người con, 2 trai, 3 gái đều đã phương trưởng, kinh tế khá giả, con cháu đủ đầy. Các con mừng cụ bức tranh sơn dầu, còn các cháu tặng cụ bức tranh đồng cùng mang dòng chữ “Phúc như Đông Hải, Thọ tỷ Nam Sơn” và những bó hoa tươi thắm với mong muốn chúc cụ Măng sống khỏe mạnh, hạnh phúc và trường thọ. Cụ Măng cho biết: “Nhờ ơn Đảng, Nhà nước quan tâm tổ chức mừng thọ tuổi vàng, tuổi bạc khiến những NCT như chúng tôi rất vui”. Sau bữa cơm chúc thọ tất cả con, cháu, chắt đưa cụ Măng ra nhà văn hóa KDC để dự lễ chúc thọ.

 Lúc này, nhà văn hóa đã đông nghịt con, cháu các gia đình có người được chúc thọ đến chúc mừng, động viên, chia vui với cha, mẹ, ông, bà mình. Trên sân khấu, chính giữa phòng được treo trang trọng dòng chữ “Lễ mừng thọ tuổi vàng tuổi bạc”. Còn bên dưới là các hàng ghế để đại biểu và nhân dân ngồi dự. Các cụ được chúc thọ được ngồi trang trọng ở hàng ghế đầu, thứ tự gồm NCT nhất đến người ít tuổi nhất. Bên dưới là các dãy bàn ghế để cho người nhà, con, cháu các cụ và nhân dân trong khu đến chúc mừng, động viên. Sau các thủ tục, buổi lễ chúc thọ được bắt đầu. Người đầu tiên lên nhận quà, chứng nhận là cụ bà Nguyễn Thị Nhớn, năm nay bước sang tuổi 104. Sau đó là nhóm các lứa tuổi 90, rồi 85, 80, 75, 70 lần lượt lên nhận sự chúc mừng, tri ân của ban tổ chức. Anh Nguyễn Văn Thành, con trai cả của cụ Nguyễn Văn Măng nhận xét: "Buổi lễ mừng thọ các cụ hôm nay diễn ra rất trang trọng, rất vui. Công tác tiếp đón, tổ chức rất chu đáo, tạo nên sự phấn khởi cho các gia đình, nhất là các cụ được chúc thọ. Tôi nghĩ qua lễ chúc thọ hôm nay sẽ tạo tinh thần, động lực tốt để các cụ tiếp tục sống vui, sống khỏe, sống có ích”. 

Sáng mồng 5 Tết, các con, cháu trong gia đình, dòng họ cũng tổ chúc lễ mừng thọ cho cụ Phan Thị Nhĩ ở thôn Ánh, xã Đồng Quang (Gia Lộc). Ngay từ sáng sớm, các con, cháu đã tề tựu đông đủ để chúc thọ và chúc phúc cho cụ. Các cụ trong thôn cũng được mời tới dự chung vui cùng gia đình. Trong không khí của xuân mới, các cụ cao tuổi trong thôn, người tặng thơ, tặng hoa và vui văn nghệ cùng gia đình. Sau đó, đại diện Chi hội NCT của thôn trao giấy chứng nhận của Hội NCT xã và quà của chi hội. Mặc dù đã vào tuổi thượng thọ (80 tuổi) nhưng cụ Nhĩ vẫn minh mẫn. Cụ cho biết: “Ở cái tuổi gần đất xa trời, tôi chỉ mong con, cháu mạnh khoẻ, hạnh phúc, làm ăn phát đạt. Đặc biệt, tôi luôn căn dặn các cháu trong gia đình phải luôn giữ gìn chữ “Đức”, để giữ phúc cho con, cháu. Bản thân tôi cũng luôn cố gắng để dạy con, cháu sống tốt, sống có ích cho xã hội”. Dịp này, các địa phương trong huyện Gia Lộc cũng long trọng tổ chức lễ mừng thọ cho  trên 2.440  cụ cao tuổi với tổng kinh phí chúc thọ, mừng thọ  trên 630 triệu đồng.

Các làng, KDC của TP Hải Dương cũng tổ chức chúc thọ tuổi vàng tuổi bạc cho 2.601 NCT, với tổng kinh phí gần 600 triệu đồng. Hằng năm, vào dịp đầu xuân, các xã, phường của thành phố đều tổ chức lễ chúc thọ, thể hiện sự quan tâm, chăm lo của các gia đình và xã hội đối với NCT, thế hệ đã cống hiến công sức, trí tuệ xây dựng tổ ấm gia đình và quê hương, đất nước.

Tết này, toàn tỉnh có 29.203 NCT được tổ chức chúc thọ, với các độ tuổi tròn 70, 75, 80, 85, 90, 95, 100 và các cụ 101 tuổi trở lên. Đối với các cụ tròn 100 tuổi được Chủ tịch nước chúc thọ, tặng 5 m vải lụa và 500 nghìn đồng; những cụ tròn 90 tuổi được Chủ tịch UBND tỉnh chúc thọ, tặng quà trị giá 100 nghìn đồng và tiền mặt 300 nghìn đồng. Còn các cụ tuổi 70 và 75 được tặng quà trị giá 200 nghìn đồng; các cụ 80, 85 tuổi được tặng quà trị giá 250 nghìn đồng; các cụ 95 và các cụ từ 101 đến 104 tuổi được tặng mức 300 nghìn đồng; các cụ 105 tuổi được tặng quà trị giá 1 triệu đồng; các cụ từ 106 đến 109 được tặng quà mức 500 nghìn đồng; các cụ 110 tuổi được tặng quà mức 2 triệu đồng; các cụ từ 111 tuổi trở lên được tặng quà trị giá 2,5 triệu đồng.

Đến dự lễ mừng thọ ở một số địa phương, nhìn chung, công tác tổ chức chúc thọ diễn ra trang trọng, tiết kiệm, tạo sự vui mừng, phấn khởi cho các cụ cao tuổi và người thân.

Tuy nhiên, ở một số địa phương lại tổ chức mừng thọ cho NCT một cách qua loa, đại khái, thậm chí có địa phương tổ chức lồng ghép vào tổng kết năm của Hội NCT diễn ra trước Tết, hoặc có địa phương lại tổ chức chúc thọ qua Tết khá lâu. Tất cả việc tổ chức trước Tết và sau Tết khá lâu như vậy vô hình chung đã làm giảm ý nghĩa của việc chúc thọ NCT.

Qua đợt chúc thọ đầu xuân năm nay, các địa phương trong tỉnh cần rút kinh nghiệm để việc tổ chức chúc thọ người già ngày càng thêm ý nghĩa, thể hiện sự trân trọng, quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với việc nâng cao chất lượng cuộc sống của NCT. Và mong sao lễ chúc thọ đầu xuân luôn là nét đẹp văn hóa trong đời sống cộng đồng của người dân Hải Dương nói riêng, cũng như của toàn thể các dân tộc Việt Nam. 

PV - CTV