Chương trình giáo dục mầm non mới do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) ban hành có nhiều đổi mới cả về nội dung, hình thức và phương pháp  giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ, sự chủ động của giáo viên trong xây dựng kế hoạch giáo dục và tổ chức các hoạt động trên lớp. Tại tỉnh Hải Dương, đến năm học này đã có 94 trường mầm non đưa chương trình mới vào giảng dạy, bước đầu đem lại hiệu quả tích cực.

Trường Mầm non Bình Minh (TP Hải Dương) là một trong hai trường mầm non đầu tiên của tỉnh được Bộ GD- ĐT chọn là đơn vị giảng dạy thí điểm chương trình giáo dục mầm non mới từ năm học 2004 – 2005. Là một trong những trường  mầm non đạt chuẩn quốc gia đầu tiên của tỉnh, trường Bình Minh có đầy đủ cơ sở vật chất để đáp ứng yêu cầu giảng dạy theo chương trình mới. Lớp học rộng, phòng học, phòng ăn, phòng ngủ được bố trí khoa học. Mỗi phòng đều có ti-vi, máy vi tính, các góc  hoạt động với đồ dùng, đồ chơi phong phú. 100% số giáo viên có trình độ đạt chuẩn, nhiều giáo viên có trình độ trên chuẩn. Cô giáo Đặng Thị Hồng, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Khi mới thực hiện chương trình, nhiều giáo viên trong trường tỏ ra lúng túng và lo ngại sẽ phải vất vả trong nghiên cứu,  xây dựng kế hoạch giảng dạy khi không có hướng dẫn cụ thể như trước. Tuy nhiên, sau một thời gian bắt tay vào thực hiện, giáo viên đã nhận ra ưu điểm của chương trình, đó là hoàn toàn chủ động xây dựng kế hoạch, lựa chọn chủ đề giảng dạy phù hợp với tâm lý lứa tuổi, đặc điểm của địa phương và nhận thức của học sinh, không phải gò bó theo các quy định cứng nhắc cho mỗi bài giảng như trước. Khi cô giáo trở thành người bạn  đồng hành của trẻ trong các hoạt động chơi, học... giúp trẻ được trải nghiệm với thực tế hiểu biết về môi trường xung quanh, trẻ sẽ hứng thú  hơn với các bài học và mỗi ngày đến trường là một ngày vui thực sự. Hiện nay, tất cả 17 nhóm lớp, gồm 3 lớp nhà trẻ và 14 lớp mẫu giáo  của trường Bình Minh đều đã thực hiện theo chương trình giáo dục mầm non mới. Cô giáo Phạm Thị Thu Hiền, giáo viên lớp 3 tuổi C, đưa ra ví dụ: Với trẻ 3 tuổi, trước đây khi tìm hiểu về vật nuôi trong nhà, trẻ được cô giới thiệu về tên gọi của con vật, tiếng kêu và lợi ích của vật nuôi đó, đối với nhiều trẻ kiến thức này không có gì mới mẻ nên trẻ không tập trung học. Nhưng với chương trình mới, trẻ sẽ quan sát kỹ vật nuôi của gia đình và đặt nhiều câu hỏi “vì sao” để cùng cô thảo luận, tìm ra câu trả lời. Để tổ chức được những giờ học như vậy, giáo viên phải chủ động tìm hiểu kiến thức qua các kênh khác nhau, sáng tạo trong quá trình tổ chức các hoạt động cùng trẻ, nhờ đó tự nâng cao nghiệp vụ chuyên môn cho bản thân.

Tại Trường Mầm non xã Quốc Tuấn (Nam Sách), đơn vị được chọn làm điểm của tỉnh trong triển khai chương trình giáo dục mầm non mới, sau 4 năm thực hiện, kết quả khảo sát chất lượng hằng năm cho thấy, 100% số trẻ 5 tuổi đều đạt các yêu cầu về phát triển thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ và tình cảm xã hội; tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng cuối năm học giảm 5-7% so với đầu năm. Cô giáo Phạm Thị Én, giáo viên lớp 5 tuổi A cho biết: Xã Quốc Tuấn có hai nghề thủ công truyền thống là làm hương và đan tre, nên khi xây dựng kế hoạch giáo dục cho trẻ 5 tuổi, tôi đã đưa chủ đề nghề truyền thống của địa phương để giới thiệu cho học sinh. Khác với trước, trẻ được đưa đi tham quan tại một số gia đình làm nghề tại địa phương, cùng trò chuyện với người làm nghề và sau đó là tự mình đan một số sản phẩm đơn giản từ nan tre. Những hoạt động như vậy đã khiến trẻ bước đầu hình thành tình cảm tốt đẹp về quê hương, tình yêu đối với lao động, với các sản phẩm của lao động thủ công. Để thực hiện chương trình mới, Trường Mầm non Quốc Tuấn đã phải đầu tư gần 200 triệu đồng để mua sắm các trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi phục vụ giảng dạy và không ngừng bổ sung hằng năm. Từ chỗ chỉ có 4-5 người biết sử dụng máy vi tính, đến nay 100% số giáo viên đã sử dụng thành thạo giáo án điện tử và các phần mềm dành riêng cho trẻ mẫu giáo. Chương trình giáo dục mầm non mới đã giúp trường nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên, qua đó nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dạy trẻ hằng năm.

 Theo Sở GD- ĐT, chương trình giáo dục mầm non mới bước đầu phát huy hiệu quả tại các trường làm điểm. Từ năm học 2009 – 2010, chương trình chính thức được Bộ GD- ĐT đưa vào thực hiện. Vì là chương trình mới, nên số lượng tài liệu hướng dẫn dành cho giáo viên còn hạn chế. Chương trình mới được xây dựng theo chủ đề với các nhóm hoạt động giao lưu cảm xúc, hoạt động với đồ vật, hoạt động  vui chơi, học tập có chủ định, vệ sinh ăn ngủ tùy theo từng nhóm tuổi. Trong đó, yêu cầu về chăm sóc và giáo dục được coi trọng ngang nhau. Vì vậy, các trường thực hiện theo chương trình mới phải có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi, diện tích phòng học và đội ngũ giáo viên đạt chuẩn. Trên thực tế, hiện nay nhiều trường mầm non chưa bảo đảm về cơ sở vật chất, sĩ số trẻ trên lớp đông quá quy định, năng lực của giáo viên còn hạn chế, nên việc triển khai thực hiện chương trình mới chưa thể tiến hành đại trà ngay. Sở GD – ĐT đã xây dựng lộ trình thực hiện chương trình trong 3 năm, bắt đầu từ năm học 2009 – 2010 với những trường có đủ điều kiện về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên (chiếm hơn 30% số trường mầm non trong toàn tỉnh). Năm học 2010 – 2011, thực hiện tại 50% số trường còn lại và đến năm học 2011- 2012, 100% số trường mầm non trên địa bàn tỉnh sẽ áp dụng  chương trình mới. Để hoàn thành kế hoạch này, cần có sự quan tâm của các cấp, các ngành đối với giáo dục mầm non, đặc biệt là đẩy nhanh tiến độ xây dựng các trường theo hướng đạt chuẩn quốc gia, quan tâm đến đời sống, tạo điều kiện để giáo viên mầm non học tập nâng cao trình độ chuyên môn, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong thời gian tới.

THANH MAI