Thôn Đồng Chấm, xã Tiền Phong (Thanh Miện) được biết đến bởi vị trí địa lý khá đặc biệt, ở cuối huyện, địa bàn tiếp giáp của ba tỉnh Hải Dương, Hưng Yên và Thái Bình. Mặc dù điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn nhưng thôn Đồng Chấm đã có những bước tiến mạnh mẽ trong việc xây dựng đời sống văn hóa.
Cách đây mấy năm, những con đường đất trong thôn Đồng Chấm còn lầy lội, ít nhà kiên cố cao tầng, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn. Nhưng nay Đồng Chấm đã mang một diện mạo mới. 100% đường làng đã được đổ bê - tông, hai bên đường xanh, sạch, gọn gàng. Đền của làng vừa được đầu tư tu sửa khang trang, tạo chỗ sinh hoạt văn hóa tinh thần cho người dân. Điều trưởng thôn Vũ Văn Hữu vui mừng nhất, là đầu năm 2009, làng đã xây dựng được nhà văn hóa mới trị giá hơn 200 triệu đồng. Để làm được đường bê- tông, xây dựng nhà văn hóa và các công trình khác là sự cố gắng, nỗ lực, đoàn kết cao của người dân Đồng Chấm, vì với số nhân khẩu ít nên người dân nơi đây thường đóng góp nhiều hơn gấp 2 - 3 lần ở địa phương khác.
Bà Bùi Thị Xuyến, trưởng ban công tác mặt trận thôn tự hào cho biết: Điều người dân thôn Đồng Chấm thấy thành công nhất trong xây dựng đời sống văn hóa mới là 13 năm nay thôn không có trường hợp sinh con thứ 3. Bà Xuyến còn nhớ, khi biết một gia đình trong thôn có nguyện vọng sinh con thứ 3, ban mặt trận thôn đã nhiều lần đến gia đình động viên, thuyết phục. Bằng sự nhiệt tình, chân thành của các thành viên trong thôn, những năm qua, thôn đã vận động thành công 13 cặp sinh con một bề từ bỏ ý định sinh con thứ 3. Điều quan trọng nhất mà người dân Đồng Chấm nhận thức được là, muốn kinh tế phát triển, có điều kiện để nuôi con khỏe, dạy con ngoan thì chỉ nên sinh 2 con.
Đời sống kinh tế của người dân Đồng Chấm đã có nhiều thay đổi nhờ sự cần cù, chịu khó, tích cực tìm tòi cách làm ăn mới, đoàn kết giúp đỡ nhau cùng phát triển. Phát huy lợi thế của vùng đất bãi ven sông màu mỡ, người dân trồng ngô, đỗ tương quanh năm. Vụ đỗ tương vừa rồi, người dân phấn khởi vì đỗ tương được giá, trừ chi phí mỗi sào thu lãi 2 - 3 triệu đồng. Nhiều năm nay, thôn Đồng Chấm phát triển mạnh nuôi bò sinh sản. Hiện nay, mỗi gia đình trong thôn đều nuôi 1 - 2 con bò, thu lãi 5 - 12 triệu đồng/năm. Đời sống người dân đã bớt khó khăn, ngày một khá giả.
Đồng Chấm là một thôn nhỏ chỉ có 56 hộ gia đình nhưng tình làng, nghĩa xóm, tinh thần đoàn kết, gắn bó, tương thân, tương ái được người dân luôn coi trọng. Trong đó, phụ nữ góp vai trò quan trọng trong việc gắn kết các mối quan hệ, duy trì tình cảm. Nhiều năm nay, chị em phụ nữ của thôn thành lập các hoạt động phường, hội, như phường hiếu, hỉ, thăm hỏi lúc ốm đau, khi gặp khó khăn, giúp đỡ nhau về kinh tế.
Là địa bàn cách xa trung tâm huyện, nhưng đời sống văn hóa, văn nghệ của người dân Đồng Chấm khá phong phú. Thôn có 2 câu lạc bộ văn nghệ của hội phụ nữ và người cao tuổi thường xuyên hoạt động. Vào các dịp lễ, tết, các buổi họp thôn, các đội văn nghệ biểu diễn phục vụ nhân dân tạo không khí vui tươi, đầm ấm. Hoạt động thể dục, thể thao diễn ra sôi nổi với phong trào đi bộ, tập thể dục dưỡng sinh của người cao tuổi; các môn thể thao như bóng bàn, bóng đá thu hút đông đảo thanh, thiếu niên và nhi đồng tham gia. Nhiều năm nay, việc cưới, việc tang của thôn được thực hiện lành mạnh, văn minh. Không còn tình trạng làm cỗ linh đình, mời khách tràn lan, đặc biệt, trong đám không còn thuốc lá. Hằng năm, 90% số hộ gia đình của thôn đạt danh hiệu văn hóa.
Mong ước nhiều năm nay của người dân Đồng Chấm là hệ thống đường giao thông liên xã sớm được cải tạo, nâng cấp để học sinh của thôn không phải đi học nhờ tỉnh bạn. Hiện nay, con em của thôn ở ba cấp mầm non, tiểu học và THCS phải học nhờ bên xã Nguyên Hòa, huyện Phù Cừ (Hưng Yên). Nhưng không vì thế mà chất lượng giáo dục của thôn bị giảm sút, trong năm, 100% học sinh tốt nghiệp THCS thi đỗ vào THPT, năm nào thôn cũng có học sinh thi đỗ cao đẳng, đại học.
Việc duy trì và phát huy danh hiệu làng văn hóa và đặc biệt là việc đẩy mạnh xây dựng đời sống văn hóa mới của thôn Đồng Chấm đã được thực hiện hiệu quả, góp phần tích cực nâng cao chất lượng đời sống của nhân dân, trở thành điển hình cần nhân rộng.
DANH TRUNG