Sau khi 3 hồ thuỷ điện là: Hoà Bình, Tuyên Quang, Thác Bà ngừng xả nước phát điện, mực nước ở trên các hệ thống sông ở miền Bắc không đảm bảo việc lấy nước của các địa phương trong giai đoạn chăm sóc lúa. Phóng viên đã có cuộc phỏng vấn ông Ngô Duy Hiển, Trưởng phòng quản lý Tưới tiêu, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về vấn đề này.

PV: Thưa ông, mối lo ngại nhất của việc chăm sóc và tưới dưỡng lúa cho vụ xuân 2010 hiện nay là gì?

Ông Ngô Duy Hiển: Hiện nay, các tỉnh đồng bằng trung du Bắc Bộ đã kết thúc giai đoạn đổ ải. Phần lớn diện tích của các địa phương được đáp ứng nhu cầu về nước đảm bảo cấy trong khung thời vụ tốt nhất. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại nhất là nguồn nước phục vụ cho tưới dưỡng của lúa. Theo số liệu tổng hợp của Cục Thuỷ lợi, trong thời gian vừa qua, mỗi một đợt tăng lượng nước xả qua phát điện thì lượng nước tại các điểm do của hạ du sông Hồng rất cao, nhưng mà kết thúc mỗi đợt thì dòng chảy ngay lập tức hạ xuống rất nhanh, vượt quá mức lấy nước của các trạm bơm và cống lấy nước. Điều này đặt ra vấn đề nguồn nước để phục vụ cho việc tưới dưỡng, đặc biệt là giai đoạn lúa đẻ nhánh và trổ bông rất khó khăn.

PV: Về góc độ chuyên môn, trong giai đoạn tưới dưỡng, nếu thiếu nước sẽ ảnh hưởng như thế nào đến quá trình sinh trưởng của lúa, thưa ông?

Ông Ngô Duy Hiển: Theo chu trình phát triển của cây lúa sẽ trải qua thời kỳ từ gieo cấy cho đến bén rễ, đến đẻ nhánh, chắc xanh trổ bông và làm đòng. Trong những giai đoạn này điểm mấu chốt của sản xuất lúa đó là lượng nước cần đủ cho cây lúa phát triển ngay sau thời kỳ đẻ nhánh. Thứ hai là thời kỳ đảm bảo đủ lượng nước để có thể trổ bông và chắc xanh được tốt thì mới đảm bảo được năng suất. Nếu sau thời kỳ đẻ nhánh và trước thời kỳ trổ bông mà không đáp ứng đủ nguồn nước thì rất dễ xảy ra việc số nhánh lúa đẻ không được nhiều, và số bông chắc hạt không nhiều, có nguy cơ xảy ra mất mùa.

PV: Trước tình hình khó khăn về nguồn nước như hiện nay, về phía Cục Thuỷ lợi đã tham mưu trong chỉ đạo chung như thế nào đối với các địa phương?

Ông Ngô Duy Hiển: Hiện nay, để đảm bảo đủ nguồn nước phục vụ tưới dưỡng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ đạo Cục Thủy lợi và các đơn vị chức năng kiên quyết và sát sao đối với địa phương. Yêu cầu các địa phương phải tiếp tục triển khai quyết liệt Chỉ thị của Chính phủ và Bộ Nông nghiệp Phát triển nông thôn. Trong đó, các địa phương tập trung giải quyết dứt điểm, giải quyết sớm cũng như là giải quyết đồng bộ một số công việc, bao gồm: thứ nhất là lắp đặt bổ sung thêm các trạm bơm dã chiến ở đầu mối và trong nội đồng, để đảm bảo có thể cấp nước ngay trong điều kiện mực nước sông xuống thấp, ngoài ra phải nối dài thêm ống hút để sẵn sàng bơm nước trong điều kiện nguồn nước bị hạ xuống rất thấp, đồng thời đề cao việc nạo vét khơi thông dòng chảy và giải toả vật cản trên hệ thống kênh mương đảm bảo việc dẫn nước được thông suốt.

Ngoài ra, đối với bà con nông dân, phải thường xuyên thăm đồng, thăm ruộng, tranh thủ những lúc lượng nước còn dồi dào để lấy tích trữ vào trên mặt ruộng, kết hợp với hệ thống thuỷ lợi hợp lý để có thể đưa nước vào trữ ở các vùng trũng thấp, ao đầm và kênh tiêu để sử dụng lâu dài. Về phía Trung ương thực hiện theo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, thì Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông tiếp tục phối hợp với Bộ Công thương chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam xây dựng kế hoạch phát điện kết hợp tăng lượng xả bổ sung nước về hạ du để đảm bảo đủ nguồn nước cho các công trình thuỷ lợi có điều kiện lấy nước trong giai đoạn đông xuân và vụ hè thu, nhất là phục vụ thời kỳ lúa sau đẻ nhánh và trổ bông./.

PV: Xin cảm ơn ông!